NASA, Jüpiter’e gönderilen Juno uzay aracında yer alan kameranın geçtiğimiz yıl arızalandığını, lakin beklenmedik bir yolla bu sorunun uzaktan çözüldüğünü açıkladı. Kamera, Dünya’dan milyonlarca kilometre uzakta adeta “hack’lenerek” tekrar çalışır hale getirildi.
Juno, 2011 yılında fırlatıldıktan sonra 2016’da Jüpiter yörüngesine girmişti. Vazife müddeti boyunca dev gezegenin atmosferi, manyetik alanı ve uyduları hakkında bedelli datalar toplayan uzay aracı, üzerindeki JunoCam isimli kamerayla da büyüleyici görseller gönderdi.
JunoCam başta yalnızca sekiz yörünge boyunca dayanacak formda tasarlanmıştı. Zira kamera, uzay aracının içindeki esirgeyici titanyum bölmenin dışında yer alıyor ve Jüpiter’in ağır radyasyonuna direkt maruz kalıyordu. Lakin beklentilerin ötesine geçerek tam 46 yörünge boyunca problemsiz çalıştı. Ta ki 47. tıpta, manzara kalitesindeki önemli düşüşle birlikte arızalanana dek.
NASA uzmanları, arızanın nedenini güç kaynağındaki bir voltaj regülatörüne bağladı. Fakat uzay aracı Dünya’dan yaklaşık 595 milyon kilometre uzaklıkta olduğundan, fizikî bir müdahale imkansızdı. Bunun üzerine mühendisler alışılmadık bir tahlil denedi: “Isıtarak onarmak.” Bu sistem, materyalleri ısıtarak iç yapılarındaki kusurları gidermeyi amaçlıyor. JunoCam’in tek ısıtıcısı kullanılarak kamera 77 derece Fahrenheit (yaklaşık 25 derece Celsius) sıcaklığa kadar ısıtıldı. Bir müddet sonra sonuçlar geldi: Kamera tekrar çalışmaya başladı.
Ancak sevinç kısa sürdü. Kamera tekrar bozulduğunda, takım farklı yazılımsal yaklaşımlarla imgeleri işlemeyi denedi, fakat başarılı olamadı. Son deva olarak ısıtma süreci bu defa daha yüksek sıcaklıkta tekrarlandı. Ve tekrar işe yaradı. 2023’ün sonlarında Juno, Jüpiter’in volkanik uydusu Io’nun yakınından geçerken, kamera yine net manzaralar göndermeye başladı.
NASA’nın açıklamasına nazaran bu başarılı “ısıl onarım” formülü, Juno’daki başka birtakım sistemlerde de denendi. Her ne kadar sonuçları şimdi net olmasa da, elde edilen tecrübe gelecekteki uzay vazifeleri açısından hayli pahalı. Juno vazifesinin baş araştırmacısı Scott Bolton, “Bu çeşit tekniklerle çok uzaklardaki uzay araçlarını nasıl onarabileceğimizi öğreniyoruz. Bu bilgi, hem askeri hem ticari uydular için kıymetli olacak” dedi.
