Ofislerde ya da konutlarda yaşanan bitmek bilmeyen “klima savaşı” nihayet bilimsel bir temele oturdu. En uyumlu çalışma ortamlarında bile termostatın kaç derecede duracağı sorunu genelde tarafların asla uzlaşamadığı tek bahis. Lakin uzmanlar, herkesi memnun edecek ve verimliliği tepeye taşıyacak sihirli sayısı sonunda belirledi.
Yapılan yeni araştırmalar, zihnin ve bedenin tam bir ahenk içinde çalıştığı ülkü sıcaklığın 21 derece olduğunu gösteriyor. Bilim insanlarının “Termo-Denge” (ThermoState) olarak isimlendirdiği bu nokta, yalnızca fizikî bir konfor değil, tıpkı vakitte ruh halimiz ve dikkat düzeyimiz için de bir kilit vazifesi görüyor.
Araştırmalara nazaran, ortam sıcaklığı 19,5 ile 21,6 derece aralığının dışına çıktığında duygusal ve fizikî yeterlilik halimiz süratle düşmeye başlıyor. Klinik psikolog Dr. Sophie Mort, bu durumu “duygusal merkezi ısıtma” olarak tanımlıyor. Sıcaklık istikrarının yalnızca üşümek ya da terlemekle ilgili olmadığını, hafızadan gerilim reaksiyonlarına kadar pek çok ruhsal süreci direkt etkilediğini vurguluyor. Bilhassa kış aylarında, duygusal dayanıklılığımız esasen baskı altındayken, iç yer sıcaklığındaki küçük değişimler bile motivasyonumuzu ve uyku kalitemizi bir anda bozabiliyor.
Soğuk gerilim yapıyor, sıcak ise agresifleştiriyor
Sıcaklık 17 derecenin altına düştüğünde, bedenimiz adeta bir “ısı müdafaa modu”na geçiyor. Bu durum yalnızca bizi üşütmüyor, tıpkı vakitte gerilim hormonlarının artmasına ve bilişsel performansın gizlice zayıflamasına neden oluyor. Soğuk bir ortamda çalışan insanların kendilerini daha gergin, dikkati dağınık ve sonlu hissetmelerinin temelinde yatan sebep de tam olarak bu fizyolojik yansılar. Beden ısınmaya odaklandığı için beynin odaklanma ve duygusal denetim yetisi zayıflıyor, kan basıncı ve kalp atış suratı yükselerek beden alarm durumuna geçiyor.
Ancak tahlil, sinirlendiğimizde termostatın derecesini sonuna kadar artırmak değil. Zira sıcaklık 21,6 dereceyi geçtiği andan itibaren bu sefer öbür meseleler baş gösteriyor. Ortam fazla ısındığında reaksiyon süremiz yavaşlıyor, zihinsel keskinliğimiz köreliyor ve yerini bir halsizlik hissine bırakıyor. Hatta sıcaklık 22 dereceye ulaştığında insanların daha doğuşçu ve hırçın hale geldiği gözlemleniyor.
24 derecenin üzerindeki sıcaklıklar ise süreç suratını önemli formda düşürerek beynin güç kaynaklarını tüketiyor. Yani ofisteki o meşhur öğlenden sonra uykusunun asıl sorumlusu, bazen yalnızca bir iki derece fazla ısınmış olan kaloriferler olabilir.
Tabii ki her bireyin “ideal sıcaklık” algısı biraz farklılık gösterebilir. Araştırmalar, yaşanılan bölgeye nazaran bu tercihin bir iki derece oynayabildiğini ortaya koyuyor. Birtakım kentlerde beşerler ortalamanın biraz daha üzerinde bir sıcaklıkta keyifli olurken, kimileri daha serin ortamları tercih ediyor. Yeniden de genel verimlilik ve huzur için 21 derece, tartışmaları bitirecek en makul nokta.
