Türkiye’nin dondurucu kış kaidelerinde ulaşımı felç eden kar ve buzlanma sorunu için Malatya’dan yeni bir tahlil geldi. İnönü Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını yürüten Prof. Dr. Kazım Türk, yolları adeta dev bir ısıtıcıya dönüştüren “Isınabilen Beton” teknolojisini hayata geçirdi. Bilhassa Doğu Anadolu ve İç Anadolu üzere kışın sert geçtiği bölgelerde hayatı kolaylaştıracak bu proje, buzlanmayı daha oluşmadan engelleme yeteneğine sahip.

Geliştirilen sistemin en dikkat alımlı özelliği, meteorolojik dataları anlık takip eden akıllı bir otomasyona dayanması. Kent şebekesinden beslenen sistem, hava sıcaklığı sıfırın altına indiği an sensörler aracılığıyla durumu fark edip yüzeyi ısıtmaya başlıyor. Bu sayede yol yüzeyi kar yağışı başlamadan ülkü sıcaklığa ulaşıyor; kar taneleri ise betona değdiği anda eriyip gidiyor. Prof. Dr. Türk, laboratuvar testlerini muvaffakiyetle tamamladıklarını ve sistemin 2,5 metrelik plakalar üzerinde sıkıntısız çalıştığını belirtti.

Kimyasal ve yakıt masrafına son veren teknoloji

Geleneksel kar temizleme teknikleri hem etrafa hem de iktisada önemli ziyanlar veriyor. Kar küreme araçlarının fosil yakıt tüketmesi ve buz çözücü kimyasalların tarım yerlerine ziyan vermesi, bu projeyi daha pahalı kılıyor. Bilhassa havacılık dalında yaşanan rötarların devasa maliyetlerine dikkat çeken Türk, akıllı betonun bu kayıpları minimize edeceğini vurguladı. Üç katmanlı özel bir yapıdan oluşan bu beton, yalnızca ısınmakla kalmıyor; dayanıklılık testlerinde standart betonların iki katı performans sergileyerek C60 seviyesine kadar çıkıyor.

Patent süreci tamamlanan bu yenilikçi teknolojinin uygulama alanı hayli geniş. Prof. Dr. Kazım Türk, sistemin öncelikle havalimanı pistlerinde kullanılmasını hedeflediklerini söylüyor. Bunun yanı sıra kazaların sık yaşandığı viyadükler, tünel girişleri ve dik kavşaklar da öncelikli listesinde yer alıyor.