Vücudumuzdaki çabucak her dokunun kansere yakalanma ihtimali varken, kalp kanseri ismini neredeyse hiç duymuyoruz. Toplumsal medya platformlarında da sık sık karşımıza çıkan “Neden her organın kanseri var da kalbin yok?” sorusu, aslında tıbbi açıdan hayli geçerli ve merak uyandırıcı bir temele dayanıyor.
Akciğer, göğüs ya da kolon kanseri üzere çeşitler her yıl dünya genelinde milyonlarca insanın hayatını etkiliyor ve daima farkındalık kampanyalarına bahis oluyor. Lakin kalp, kanserin yıkıcı tesirinden korunmayı başaran ender organlarımız ortasında. Bunun sebebi kalbin yalnızca “özel” bir organ olması değil, hücrelerinin çalışma ve bölünme biçimiyle ilgili.
Kanser dediğimiz hastalık, en temel tarifiyle hücrelerin denetimsiz bir biçimde bölünmesi ve çoğalması sonucu ortaya çıkıyor. Bir hücre ne kadar sık bölünürse, DNA kopyalanması sırasında kusur yapma ve bu kusurun bir tümöre dönüşme ihtimali o kadar artıyor. İşte kalbin savunma gücü tam bu noktada başlıyor. İnsan bedenindeki öteki birçok organın bilakis, kalp hücreleri doğumdan kısa bir mühlet sonra bölünmeyi neredeyse büsbütün durduruyor.
Hücre bölünmesinin durduğu yer: Kalbin savunma hattı
Kalp, gelişim basamağında en erken çalışmaya başlayan organ olsa da, yetişkin bir insanın kalbindeki hücreler yaklaşık 20 yaşından sonra bölünmeyi neredeyse büsbütün bırakıyor. Ömür uzunluğu kan pompalayan kalp hücrelerinin yarısından fazlası, aslında doğduğumuz günkü hücrelerle tıpkı kalıyor. Bölünmeyen hücre, DNA kopyalaması yapmadığı için kusur yapma riskini de en aza indiriyor; bu da kalbi kansere karşı doğal bir müdafaa kalkanıyla çevreliyor. Uzmanlar, kalbin bu düşük hücre yenilenme suratının kansere karşı en büyük savunma sınırı olduğunu belirtiyor.
Tabi bu durum kalpte hiç tümör görülmediği manasına gelmiyor, yalnızca bu hadise sayıları inanılmaz derecede düşük seyrediyor. Sayılara baktığımızda, birincil kalp tümörlerinin görülme oranının on binde birlerle tabir edildiğini görüyoruz. Üstelik bu az hadiselerin yalnızca küçük bir kısmı habis, yani kanserli çıkıyor.
Bir kardiyolog meslek hayatı boyunca binlerce hastaya baksa da, kalbinde direkt kanser oluşmuş bir olaya yalnızca birkaç defa rastlıyor. Birden fazla durumda kalpte görülen kanserli dokular aslında kalbin kendisinden kaynaklanmıyor; akciğer ya da göğüs üzere komşu organlardaki kanserin kalbe sıçraması sonucu oluşuyor.
Ne yazık ki kalp kanseri teşhisi konulduğunda süreç çoklukla çok ağır ilerliyor. Kalpteki habis bir tümör, kemoterapiye karşın düzgünleşme bahtı epeyce düşük olan, saldırgan bir hastalık demek. Bu yüzden tıp dünyası, kalp kanserinden çok yaygın görülen ve erken teşhisle kurtarılabilen öbür kanser cinslerine odaklanıyor.
