Uzayın derinliklerinde gerçekleşen devasa çarpışmalar, bazen insan zihninin sonlarını zorlayan güç patlamalarını açığa çıkarıyor. Gökbilimciler, şimdi Dünya’nın bile var olmadığı devirlerde yola çıkan ve tam 8 milyar yıl boyunca boşlukta süzülen devasa bir güç hüzmesini tespit etti.
MeerKAT teleskobu aracılığıyla yakalanan bu sinyal, şimdiye kadar kaydedilen en uzak ve en güçlü mikrodalga lazeri olarak kayıtlara geçmiş durumda. Bilim dünyası, bir yıldızın parlaklığını yüz bin kat geride bırakan bu ağır radyo dalgası patlamasına “gigamaser” ismini verdi.
Bu fenomene neden olan süreç, aslında iki dev galaksinin kaotik bir formda iç içe geçmesiyle başlıyor. Birleşme sırasında sıkışan gaz bulutları, hidroksil moleküllerini uyararak radyo dalgalarının muazzam bir güçle yükselmesine yol açıyor. Ortaya çıkan bu odaklanmış hüzme, cihanın geçmişine dair bilgiler taşıyan bir elçi üzere milyarlarca ışık yılı boyunca yol alıyor. Lazerin radyo dalgası uzunluğundaki kardeşi olarak bilinen maserlar, galaktik ölçekteki bu çeşit şiddetli etkileşimlerin en somut ispatı sayılıyor.
Kütleçekimsel merceğin büyütücü etkisi
Güney Afrika’da bulunan MeerKAT teleskobu, bu rekor kıran sinyali “HATLAS J142935.3–002836” isimli galakside buldu. Olağan kurallarda bu kadar uzak bir aralıktan gelen dalgaların, çağdaş aygıtlar tarafından bile fark edilemeyecek kadar zayıf kalması beklenirdi. Lakin uzay, bilim beşerlerine az rastlanan bir mucize sundu. Dünya ile gaye galaksi ortasında yer alan bir diğer gök cismi, kütleçekimsel mercek vazifesi üstlenerek arttan gelen zayıf sinyali bir büyüteç üzere odakladı. Bu doğal kozmik hizalanma sayesinde, cihanın en güçlü “lazer” gösterisi görünür kılındı.
Saatte 2,5 terabayt üzere devasa bir bilgi hacmini işleyen teleskop teknolojisi, bu keşfin teknik altyapısını oluşturuyor. Araştırmacılar, elde edilen bu sinyalleri tahlil ederek dev kara deliklerin beslenme alışkanlıklarını ve galaksilerin evrim süreçlerini anlamayı hedefliyor. Gelecekte buna benzeri binlerce sinyalin bulunması, Samanyolu Galaksisi’nin de bir gün yaşayacağı olası birleşmelere dair öngörüler sunabilir.
