Kulaklarımızdaki dış dünyadan büsbütün bağımsız, adeta bir hayalet motor üzere çalışan uğultu sesinin gizemi nihayet bilimsel olarak aydınlatıldı. Gecenin en sessiz anında ansızın beliren bu gürültü, dünya genelinde milyonlarca insanın kabusu olmaya devam ediyordu.

Uzaktaki bir otomobil motorunun rölantide çalışmasını andıran bu durum, bilim literatüründe “The Hum” fırtınası olarak isimlendiriliyor. En can sıkıcı nokta ise tıpkı odadaki öteki insanların bu gürültüyü asla fark etmemesi. Yıllarca askeri frekanslardan etraf kirliliğine kadar birçok komplo teorisine gereç olan bu fenomene, Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden Profesör Markus Drexl ve grubu son noktayı koydu. Araştırmacılar, insanı sıkıntıdan çıkaran seslerin kaynağını ve o anlarda kulaklarda tam olarak ne döndüğünü çözdü.

Bristol’dan Oslo’ya uzanan global uğultu

İlk resmi kayıtlar, 1970’li yılların ortasında İngiltere’nin Bristol kentindeki bir gazetenin okuyucu mektuplarıyla başladı. O yıllarda sesin kaynağı olarak büyük bir mağazanın havalandırma fanları suçlansa da, depo kapandıktan sonra bile şikayetler kesilmedi. Vakitle İngiltere kıyılarından Amerika’nın New Mexico eyaletine, Kanada’dan Norveç’in başşehri Oslo’ya kadar dünyanın dört bir yanından emsal bildirimler yapıldı. Düşük frekanslı dalgaların tarafını bulmak insan kulağı için güç olduğundan, gizem perdesi uzun yıllar aralanamadı.

Profesör Drexl ve ekibinin PLOS One mecmuasında yayınlanan çalışması, bu gürültüyü duyduğunu belirten bireyleri laboratuvarda bir ortaya getirdi. Uzmanlar birinci olarak, iç kulağın kendi kendine ürettiği ve hassas mikrofonlarla ölçülebilen hafif biyolojik sesleri inceledi. Fakat testler sonucunda, uğultudan şikayet eden şahısların kulaklarında bu türlü bir iç ses üretimine rastlanmadı. İştirakçilerin çok az bir kısmında düşük frekansları daha uygun algılayan sıra dışı bir işitme yeteneği saptansa da bu durum genel tabloyu açıklamaya yetmedi.

Yapılan ayrıntılı incelemeler, dış dünyadaki aygıtlarla ölçülemeyen bu gizemli gürültünün ardındaki asıl hatalının düşük frekanslı özel bir tinnitus, yani kulak çınlaması tipi olduğunu katılaştırdı. Tinnitus sorunu yaşayanlar, dışarıda fizikî bir kaynak olmamasına karşın beyinlerinde daima bir gürültü algılar. Bu duruma maruz kalan bireyler başlangıçta sesin katiyetle dışarıdaki bir fabrikadan ya da araçtan geldiğinden emin olurlar.

Araştırma grubu, dış dünyadaki birtakım fizikî ses kaynaklarını büsbütün elemeseler de “The Hum” mağdurlarının çok büyük bir kısmında, düşük frekans aralığında seyreden bu kulak çınlamasının ritmik ve nabız üzere atan uğultular yarattığı sonucuna vardı. Böylelikle yıllardır uykusuzluğa sebep olan o hayalet motorun, aslında direkt bireyin kendi işitme sisteminin içinden gelen bir yanılsama olduğu kanıtlandı.