Teknolojinin gelişimiyle birlikte, kullanıcıların bilgisayarlardan taşınabilir aygıtlara kayması, dijital özgürlük kavramını da yine tanımlamayı mecburî hale getirdi. Bu değişimin farkında olan Özgür Yazılım Vakfı (FSF), taşınabilir bilgi süreç ortamına tam özgürlük getirme hedefiyle “Librephone” projesini resmen duyurdu.
Bu adım, neredeyse tüm süreçlerini cep telefonları üzerinden yapan milyonlarca kullanıcı için stratejik bir değer taşıyor. FSF’nin kurulduğu kırk yıl evvel ana odak noktası, insanların masaüstü ve sunucu bilgisayarlarında özgürce kullanabileceği bir işletim sistemi sağlamaktı. Lakin, FSF İcra Yöneticisi Zoë Kooyman, teknolojinin ilerlediğini lakin özgürlüğe olan bağlılıklarının değişmediğini vurguluyor.
Librephone projesiyle FSF, taşınabilir aygıtlarda kullanılan programları inceleyebilme, değiştirebilme, paylaşabilme ve düzenleyebilme özgürlüğünü kullanıcıya büsbütün vermeyi taahhüt ediyor. Kooyman, bu çalışmanın aygıtların karmaşıklığı nedeniyle vakit alacağını fakat FSF’nin uzun vadeli düşünmeye alışkın olduğunu belirtiyor.
Temel amaç, Android ve gerçek özgürlük ortasındaki boşluğu doldurmak
Librephone projesinin temel gayesi, mevcut Android dağıtımları ile tam yazılım özgürlüğü ortasındaki kalan boşlukları ortadan kaldırmak. Bu, vakit alacak güçlü bir süreç olsa da, FSF öncelikli olarak aygıt donanım yazılımları ve başka taşınabilir özgürlük projelerinde hala kullanılan tescilli binary parçacıkları incelemeye odaklanacak.
FSF’nin mercek altına aldığı projelerden biri, özgür yazılıma öncelik vermesine karşın hala telefon donanım yazılımından kopyalanmış tescilli modüller kullanan LineageOS. Vakıf, geriye kalan bu özgür olmayan yazılım bileşenlerini bilakis mühendislik yoluyla büsbütün değiştirerek, hem Android ile uyumlu hem de baştan sona büsbütün özgür bir işletim sistemi oluşturmayı planlıyor.
Bu tezli projeyi hayata geçirmek için FSF, Librephone’un teknik istikametlerini yönetmek üzere tecrübeli bir geliştirici olan Rob Savoye’yi takımına kattı. DejaGNU, Gnash ve OpenStreetMap üzere projelerdeki deneyimiyle tanınan Savoye, kullanıcıların telefon donanımları üzerinde tam denetim sahibi olmalarına yardımcı olmayı heyecanla beklediğini söz etti.
Librephone projesinin birinci basamakları, Electronic Frontier Foundation’ın kurucularından biri olarak bilinen FSF yönetim kurulu üyesi John Gilmore‘un yaptığı bir bağışla finanse edilecek.
FSF, Librephone projesinin, büsbütün özgür ve fonksiyonel bir Android uyumlu işletim sistemi üzerinde çalışan mevcut geliştiricilere ve projelere de dayanak olmayı hedeflediğini belirtiyor. Bu emelle Savoye, topluluğa kod yahut finansal katkı yoluyla projeye katılma davetinde bulunarak, iş birliğinin ehemmiyetini vurguluyor. Kullanıcılar projeye özel web sitesi ve irc.libera.chat adresindeki #librephone etiketi üzerinden erişim sağlayabilirler.
