18 Eylül 1968’de Sovyetler Birliği’nin Zond 5 uzay aracı Ay’ın etrafında dönmeyi başardı. Ve bu muvaffakiyet, insanlık için de bir birinci olma özelliği taşıyordu.
Bu muvaffakiyet, NASA’nın ikonik Apollo 8 misyonundan aylar evvel gerçekleşti. Pekala neden bu olayı insanlık tarihinde Ay’ın etrafında dönmeyi başardığımız birinci sefer olarak hatırlamıyoruz? Bunun nedeni Zond 5’in insan taşımamasıydı. Bunun yerine, tipinin birinci örneği olan bu inanılmaz seyahate iki Rus bozkır kaplumbağası götürülmüştü. Masaldaki yarışta beklenmedik halde tavşanı geçip bitiş çizgisine ulaşan kaplumbağalar, ironik biçimde Ay Yarışında da insanları geçip Ay’a birinci ulaşan canlılar oldular.
Zond 5 vazifesi, Sovyetler Birliği’nin beşerli Ay vazifeleri öncesinde uzayda canlıların hayatta kalma yeteneklerini test etmek gayesiyle gerçekleştirildi. Uzay aracı, Ay’ın etrafında bir cins atarak Dünya’ya geri döndü ve Hint Okyanusu’na başarılı bir iniş yaptı. Kapsülün içinde bulunan kaplumbağalar, bu kuvvetli uzay seyahatini başarıyla atlattı. Her ne kadar seyahat sırasında bir ölçü kilo kaybetmiş olsalar da, genel sıhhat durumlarının âlâ olduğu gözlemlendi.
Neden kaplumbağa?
Kaplumbağaların seçimi ise epeyce değişikti. Bilim insanları, bu hayvanların açlığa ve susuzluğa uzun mühlet dayanabilmeleri, nispeten küçük olmaları ve sakin yapıları nedeniyle uzay seyahati için ülkü denekler olduğuna karar verdi. Ayrıyeten, kaplumbağaların metabolizma suratlarının düşüklüğü, yerçekimsiz ortamda ve radyasyonun ağır olduğu uzay şartlarında gerilime daha az maruz kalacakları kanısını pekiştirdi. Böylelikle, insanlık Ay’a ulaşma yarışını kazanırken, Ay’ın etrafını dolaşan birinci canlı olma unvanını beklenmedik bir halde kaplumbağalara kaptırmış oldu.
