Aslanların simgeleşmiş, ciğerden gelen kükremesinin tek bağlantı biçimi olduğu inancı sarsılıyor. Bilim insanları, bu haşmetli hayvanın o ikonik, yüksek sesli kükremesinden daha kısa ve daha alçak perdeden olan, “ara kükreme” ismini verdikleri yeni bir kükreme cinsine daha sahip olduklarını ortaya çıkarttı.
Araştırmacılar, bu orta kükremelerin her vakit tam ve gür kükremelerin çabucak akabinde geldiğini söylüyor. İngiltere’deki Exeter Üniversitesi’nden doktora öğrencisi ve çalışmanın baş müellifi Jonathan Growcott, bu keşfin aslan seslerinin daha evvel sanılandan çok daha karmaşık olduğunu ortaya çıkardığını belirtti.
Growcott, tam kükremenin “bir ses patlaması; yüksek, karmaşık ve perdesi kavisli bir ses” olduğunu belirtiyor. Orta kükreme ise, daha az varyasyon içeren, daha düz bir ses olarak farklılaşıyor. Ecology and Evolution mecmuasında yayımlanan bu keşif, aslan kükremesinin tek bir çeşit olduğu tarafındaki yerleşik inanca meydan okuyor. Growcott’a nazaran, bu yeni bilgi, araştırmacıların gelecekte aslan popülasyonlarının büyüklüğünü daha hakikat kestirim etmesine yardımcı olabilir.
Nüfus sayımında yapay zeka devrimi
Aslanlar kükremeyi, gururlarıyla bağlantı kurmak ve bölgelerini belirlemek için kullanıyor. Evvelki araştırmalar, aslanların tam kükremelerinin hayvanın cinsiyeti, yaşı ve öteki özelliklerine dair bilgi içeren, ferdi olarak tanımlanabilir imzalar taşıdığını gösteriyordu. Bu da ses kayıtlarının, bilim beşerlerine bir alandaki aslan sayısını sayma ve münasebetiyle popülasyon yoğunluğu iddiaları yapma konusunda yardımcı olabileceği manasına geliyor.
Bu çalışmada araştırmacılar, Tanzanya’daki Nyerere Ulusal Parkı‘na özel olarak yapılmış 50 mikrofon yerleştirdi. Ayrıyeten, Zimbabve’deki Bubye Vadisi Muhafaza Alanı’ndaki beş aslanın tasmalarına akustik sensörler taktılar. Grup, toplamda 3.149 Afrika aslanı ses kaydı topladı. Akabinde, bu sesleri tahlil etmek için yapay zekaya başvuruldu ve bu sayede, daha evvel bilinmeyen orta kükreme ortaya çıktı.
Growcott, yapay zeka olmadan, tam kükremeleri anlamanın ve aslanları seslerine nazaran tanımlamanın her vakit öznel kaldığını söylüyor. Aslanlar homurdanma, hırıltı, mırlama ve miyavlama üzere öteki sesler de çıkarıyor, lakin sadece tam kükremelerin tanımlanabilir imzalar taşıdığı gösterilmiş durumda. Bu nedenle, bu kükremeleri yanlışsız bir biçimde tanımlamak ve onlardan mümkün olduğunca fazla bilgi çıkarmak büyük değer taşıyor.
Yapay zeka sayesinde neredeyse kusursuz bir sınıflandırma
Araştırmacıların yapay zeka modeli, aslan ses tiplerini yüzde 95’in üzerinde doğrulukla sınıflandırmalarına imkan tanıdı. Bu, araştırmacıların aslan davetlerini manuel olarak karakterize etmeye çalışırken ortaya çıkan öznelliği büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Bu yaklaşım, tıpkı vakitte tam kükremelere dayanarak kişisel aslanları tanımlamayı kolaylaştırdı ve daha evvel bilinmeyen orta kükremeyi ortaya çıkardı. Orta kükremenin varlığı, araştırmacıların gelecekte tam kükremeleri daha gerçek bir formda izole etmesine yardımcı olacak.
Growcott, “Ara kükremelerin var olduğunu ve tam kükremelerden farklı olduğunu kanıtlayan bu yeni usul, tam kükremeleri seçerken tutarlılığı sağlamak için kıymetli bir birinci adımdır” diyor.
IUCN Kırmızı Listesi’ne nazaran, doğada sırf yaklaşık 23.000 Afrika aslanı kaldı ve bu da çeşidi yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor. Aslan popülasyonu büyüklüğünü kestirim etmek için klasik usuller ortasında kamera tuzakları ve iz anketleri bulunuyor, lakin bunlar büyük kaynaklar gerektiriyor ve akustik anketlerden daha az hakikat olabiliyor.
Growcott, “Veriye dayalı varsayım edilen tam kükremeleri kullanmanın, muhafazanın acil muhtaçlıklarını daha yeterli bilgilendirebilecek daha hakikat akustik popülasyon yoğunluğu varsayımlarına yol açacağını umuyorum” diye ekliyor.
