Güneş’in parlaklığının azalmaya başlaması, Andy Weir’ın romanından uyarlanan ve yakında vizyona girecek Project Hail Mary sinemasının de merkezinde yer alan korkutucu bir senaryo. Bu sinemada, Güneş’in parlaklığının bir yılda yüzde bir, yirmi yılda ise yüzde beş düşeceği öngörülüyor. Bilim insanları ise, bu küçük sayıların bile insanlık için felaket manasına geldiğini belirtiyor.
Dünya’ya metrekare başına 1.365 Watt güç sağlayan Güneş, gezegenimizin sıcaklık istikrarını korur. Bu gücün yaklaşık yüzde 30’u geri yansıtılırken, kalanı atmosfer ve yüzey tarafından emilir. California Teknoloji Enstitüsü’nden gezegen bilimci Profesör David Stevenson, Dünya bu kritik dengeyi kaybettiğinde, sıcaklıkların süratle düşeceğini ve insanların süratle yok olabileceğini belirtiyor.
Tarih tekerrür ederse…
University College London’dan Profesör Lucie Green, Güneş’in parlaklığının doğal olarak değiştiğini, fakat bu dalgalanmaların ekseriyetle fark edilmediğini söylüyor. Lakin geçmişte daha çarpıcı olaylar da yaşandı. Örneğin 1645 ile 1715 yılları ortasında Güneş, Maunder Minimumu olarak bilinen 70 yıllık bir sessizlik periyoduna girdi. Bu periyotta Dünya, sıcaklıkların 0,6°C ile 2°C ortasında düştüğü Küçük Buz Çağı’na girdi.
O sıralarda Güneş yalnızca yüzde 0,22 daha az güç gönderiyordu, fakat bu minik değişim bile Kuzey Avrupa’da mahsul kıtlığına ve büyük açlıklara neden oldu.
Eğer Project Hail Mary’nin öngördüğü üzere Güneş’ten gelen radyasyon yüzde bir azalmaya devam etseydi, global sıcaklıklar süratle ortalamanın altına düşerdi. Arizona Üniversitesi’nden bir araştırmaya nazaran, yalnızca 1,8°C’lik global bir soğuma bile mısır, buğday ve pirinç üzere temel eserlerin üretimini yüzde 11’e kadar düşürerek iki yıl içinde 5,3 milyar insanın hayatını kaybetmesine yol açabilirdi.
Oxford Üniversitesi’nden astrofizikçi Dr. Becky Smethurst’e göre, sinemadaki üzere yüzde beşlik bir düşüş, kutup buzullarının Ekvator’a yanlışsız genişleyeceği yeni bir Buz Çağı’nı anında tetiklerdi. 20.000 yıl evvelki son Buz Çağı’nda ortalama sıcaklık bugünkünden yalnızca 6°C daha soğuktu ve bu, Kuzey Amerika ve Avrupa’nın yarısının buzullarla kaplanması için kafiydi. Smethurst, çağdaş teknoloji sayesinde hayatta kalan insanların muhtemelen yeraltına çekileceğini kestirim ediyor.
Güneş süratle soğuyabilir mi? Bilim ne diyor?
Peki, bu senaryo gerçek olabilir mi? Bilim insanları, Güneş’in Project Hail Mary’deki üzere süratle soğumasının fizikî olarak mümkün olmadığını belirtiyor.
Reading Üniversitesi’nden fizikçi Profesör Michael Lockwood, Güneş’in muazzam kütlesinin bir ısı alıcısı misyonu gördüğünü ve devasa ölçüde güç depoladığını açıklıyor. Lockwood’un belirttiğine nazaran, Güneş’in çekirdeği güç üretmeyi büsbütün durdursa bile, yaydığı güç bir milyon yıl sonra bile yalnızca yaklaşık yüzde bir düşmüş olurdu.
Bilimsel bilgiler, Güneş lekeleri (veya Güneş fırtınaları) üzere döngülerde Güneş’ten gelen güçteki doğal değişimlerin ekseriyetle yalnızca yüzde 0,1 civarında olduğunu gösteriyor. Bu nedenle, Güneş’in ansızın kararması ya da süratle soğuması, yalnızca bilim kurgu sinemalarında kalacak bir senaryo olarak görülüyor.
