2 yıl evvel NASA’nın OSIRIS-REx vazifesiyle Bennu asteroidinden Dünya’ya getirilen kıymetli örnekler, bilim dünyasını meşgul etmeye devam ediyor. İki yıldan uzun bir müddettir incelenen bu uzay kayası numunelerinde, bildiğimiz formuyla Dünya’daki hayatı başlatmak için gereken moleküllerin neredeyse tamamı zati bulunmuştu. Artık ise bilim insanları, eksik son bileşen olan şekeri de keşfettiklerini duyurdu.
Yayımlanan yeni bir dizi bilimsel makale, Bennu örneğinde Dünya’daki hayat için temel olan şekerlerin, ayrıyeten yıldız tozunun ve “uzay sakızı” olarak isimlendirilen polimer bir hususun varlığını ortaya koydu.
Tohoku Üniversitesi’nden Yoshihiro Furukawa liderliğindeki araştırmacılar, Bennu’nun numunesinde beş karbonlu şeker riboz ve uzaydan gelen bir örnekte birinci kere altı karbonlu glikozu keşfetti. Daha evvel DNA ve RNA’yı oluşturan beş temel nükleobazın ve amino asitlerin varlığı aslında rapor edilmişti. Şekerin de eklenmesiyle, artık asteroidin RNA molekülünü oluşturmak için gereken tüm bileşenlere sahip olduğu bulundu.
Ribozun, daha evvel meteoritlerde bulunması, hayatın Dünya’ya gök taşları aracılığıyla gelmiş olabileceği teorisini destekliyordu. Ribozun bozulmamış Bennu örneğinde bulunması ise bu teoriyi daha da güçlendiriyor.
Ancak DNA’nın temel bileşeni olan deoksiribozun bulunmaması dikkat cazip. Furukawa, günümüzdeki ömür karmaşık DNA, RNA ve proteinlere dayansa da, birinci hayatın daha kolay olabileceğini ve RNA’nın birinci işlevsel biyopolimer için en güçlü aday olduğunu belirtiyor. RNA, hem genetik bilgiyi depolayabilmesi hem de biyolojik tepkileri katalizleyebilmesiyle hayat için çok kıymetli bir role sahip.
Asteroit tarihinden ilkel bir polimer: Uzay sakızı
Diğer bir keşifte ise, araştırmacılar örneklerde başlangıçta yumuşak ve esnek olan, lakin vakitle sertleşen polimer bir husus tespit etti. Bu, varlıklı ölçüde nitrojen, karbon ve oksijen içeren sakız gibisi bir materyal olarak isimlendiriliyor. Bilim insanları, bu antik uzay sakızının, amonyak ve karbondioksitin radyasyon altında oluşturduğu karbamat ismi verilen bir bileşikten kaynaklandığını düşünüyor.
Bennu’nun, çok daha büyük bir ana gezegenin modüllerinden oluştuğu ve bu ilkel gezegenin su ve ısıya sahip olması gerektiği iddia ediliyor. Bu bulgularla birlikte, Bennu asteroidi, Güneş Sistemi’nin birinci günlerinden kalma ve 4,5 milyar yıldır korunan moleküler hazineleriyle bilim için kıymetli bir kaynak olmaya devam ediyor.
