Jeff Bezos’un Blue Origin uzay şirketi, New Shepard roketinin 37. uzay turizmi uçuşunun yolcularını duyurdu. Bu yolcular ortasında yer alan makine mühendisi Michi Benthaus, uzayın sonunun ötesine seyahat eden birinci tekerlekli sandalye kullanıcısı olarak tarihe geçmeye hazırlanıyor.
Uçuş tarihi şimdi kesinleşmese de, Michaela (Michi) Benthaus, Joey Hyde, Hans Koenigsmann, Neal Milch, Adonis Pouroulis ve Jason Stansell’den oluşan altı kişilik mürettebatın isimleri açıklandı. Bu altı kişi, daha evvel Blue Origin roketiyle bu tecrübesi yaşayan 80 şahsa katılıyor. Yeni yolcular, deniz düzeyinden 100 kilometre yükseklikte bulunan, uzayın sonu kabul edilen Karman Çizgisi üzerine uçacak.
Benthaus, Avrupa Uzay Ajansı’nda (ESA) havacılık ve mekatronik mühendisi olarak çalışıyor. Uzaya daha fazla erişim için etkin olarak savunuculuk yapıyor ve daha evvel hem analog astronot eğitim programını tamamladı hem de Sıfır G kuvveti (Zero G) uçuşu tecrübesi yaşadı.
Erişim ve kapsayıcılık konusunda atılan adımlar
Benthaus’un bu kısa özel uçuşu, erişilebilirlik konusunda değerli bir dönüm noktası oluşturuyor. Dünya çapındaki engelli nüfusu göz önüne alındığında, uzay erişilebilirliği uzun müddettir ihmal edilen bir husus. Beşerli uzay uçuşunun başlamasından bu yana elli yıldan fazla bir müddet geçti ve fizikî engelli birinci kişinin uzaya ulaşması, bir devlet kurumu tarafından değil, özel bir uzay turizmi şirketi tarafından gerçekleştiriliyor olması dikkat çekiyor. Benthaus’un uçuşu yalnızca 10 dakika sürecek olsa da, büyük bir tesir yaratacak.
Bu alandaki en büyük adımlardan birini ise Avrupa Uzay Ajansı atıyor. ESA, fizikî engelli bir kişiyi Memleketler arası Uzay İstasyonu’na göndermeyi planlıyor. Eski paralimpik atlet, şimdiki cerrah ve astronot John McFall, fizibilite çalışmaları sonucunda ISS’e uzun müddetli misyon için onay alan birinci engelli astronot adayı oldu.
McFall’un sağ bacağının diz üstünden ampute edilmiş olması nedeniyle, ESA’nın yürüttüğü çalışmalar mikro yerçekiminin bedenini nasıl etkileyeceğini anlamayı amaçlıyordu. Sıfır G uçuşu üzere simüle edilmiş ortamlarda yapılan testler, McFall üzere pürüzlere sahip bireylerin uzaya inançlı ve başarılı bir biçimde seyahat edebileceğini doğruladı. McFall, şu anda ESA Astronot Yedek Ekibi’nde yer alıyor ve gelecekteki ISS vazifesine hazırlanıyor.
Blue Origin, daha evvel de yaptığı uçuşlar ve yolcu seçimleri nedeniyle manşetlerde yer almıştı. Örneğin, tamamı bayanlardan oluşan uzay turizmi uçuşu, farkındalık yaratma maksadına ulaşamasa da, hiçbir uzay ajansının başaramadığı bir prensip imza attı. Michi Benthaus’un uçuşunun da bir rekor kırması kesin. Lakin, bunun uzay araştırmalarındaki erişilebilirlik üzerindeki uzun vadeli tesiri şimdi tam olarak iddia edilemiyor. Bilhassa ABD’deki NASA’nın, Diversity, Equity, and Inclusion (DEI) programlarını askıya alması, bu hususun devlet takviyeli uzay programlarında yakın gelecekte derinlemesine ele alınmayacağını gösteriyor.
