Amerika tarihinin en meşhur hapishane kaçışı olan 1962’deki Alcatraz firarı, John ve Clarence Anglin kardeşler ile Frank Morris’in dehasının yapıtıydı. Fakat araştırmacılar, bu kaçışı mümkün kılanın yalnızca mahkumların zekası değil, şahsen hapishanenin kendisindeki kapalı bir inşaat yanılgısı olduğunu ortaya çıkardı.
“Kaya” lakaplı Alcatraz’ı uzun yıllar inceleyen John Martini, kaçışın gerçekleştiği hücre duvarlarının ardındaki betonun incelenmesi sırasında kritik bir kusurun tespit edildiğini anlatıyor. Betonu inceleyen uzmanlar, döküm sırasında gereğince titreştirme yapılmadığını fark etti. Olağanda büyük ölçüde dökülen betonun hava ceplerini gidermek için titreştirilmesi gerekirken, Alcatraz’da betonun yalnızca dökülüp kurumaya bırakıldığı anlaşıldı. Bu özensizlik, mahkumların hücre duvarını kaşık üzere kolay aletlerle kazarak geçmesini çok daha kolaylaştırdı.
1909’da inşa edilen hapishanenin bu inşaat kalitesizliği kusuru, bilmeden de olsa mahkumların kaçış yolunu açtı.
Kağıt üstünde imkansız olan kaçış
San Francisco Körfezi’nin dondurucu suları ortasında izole edilmiş bir kale olan Alcatraz, 1934’te yapılan federal güçlendirilmelerle birlikte kaçışın imkansız olduğu düşünülen bir kaleye dönüştü. Güçlendirilmiş parmaklıklar, gözetleme kuleleri ve günde on iki defa yapılan sayımlara karşın, 1934-1963 yılları ortasında 36 mahkum 14 kaçış teşebbüsünde bulundu, lakin dışarıya ulaşmayı başaran tek küme oldu.
Morris ve Anglin kardeşler, aylarca süren hafriyat çalışmalarının akabinde hücrelerinden tünel açarak bilinmeyen bir hizmet koridoruna ulaştılar. Akabinde çatıya, oradan da San Francisco Körfezi’ne inebildiler.
FBI Kaçışı mümkün kılan dahice bir ayrıntı ise, sabun, alçı, beton tozu ve berberden toplanan saçlardan yapılan gerçekçi taklit baslardı. Bu geçersiz başlar sayesinde gardiyanlar, sayım sırasında mahkumların yattığını zannetti ve üçlü, fark edilmeden sekiz saatlik bir vakit kazandı. Gardiyanlar, mahkumların sabah sayımında dahi ayağa kalkmaması üzerine yataklarına yaklaştıklarında ve yastığa vurduklarında uydurma başların fırlamasıyla kaçışı fark edebildiler.
Sonuçsuz kalan özgürlük anları
Kaçış sonrası mahkumlara ne olduğu hala tartışılıyor. Kimi tezler hayatta kaldıklarını öne sürse de, FBI onları resmen meyyit ilan etti. John Martini, bu durumu kolay biçimde açıklıyor: “Gece yarısı, güçlü akıntının olduğu bir ortamda, derme çatma bir sal ve can yeleğiyle 4 derece sıcaklığındaki suya girdiler. Bir daha asla görülmediler.”
Körfezde daha sonra derme çatma can yeleklerinden ikisi, bir kürek ve kimi ferdî eşyaları bulundu. Martini, o devir hapishanede çalışan bir memurun anlattıklarını aktararak, memur için mahkumların hayatta kalıp kalmamaları değil, “o birkaç an için özgür adamlar” olmalarının daha değerli olduğu belirtiyor.
Ancak elde edilen tüm deliller, mahkumların denediği fakat başarısız olduğu sonucuna işaret ediyor.
