Evcil hayvan beslemek artık yalnızca mama kabını doldurmaktan çok daha karmaşık bir hal aldı. Etin kaynağı, çiğ beslenmenin güvenliği yahut bir kedinin vejetaryen olup olamayacağı – ki olamaz – üzere tartışmalar sürerken, sahipleri en güzel mamanın peşinde önemli paralar harcıyor.
Ancak tüm bu ihtimamlı uğraşa karşın, o değerli mamaları yiyen evcil dostlarımızı dışarı çıkardığımızda bir inek edasıyla çim yerken bulabiliyoruz. Bu durum kedi ve köpek sahiplerinin başını hayli karıştırsa da bilim dünyası bu “yeşil iştahın” gerisindeki nedenleri yavaş yavaş aydınlatıyor.
Genelde kedi yahut köpeklerin mideleri bulandığında kendilerini kusturmak için çim yedikleri söylenir. Fakat yapılan geniş çaplı araştırmalar durumun pek de bu türlü olmadığını gösteriyor. 2019 yılında binden fazla kedi sahibiyle yapılan bir çalışmada, kedilerin yüzde 71’inin hayatları boyunca sistemli olarak bitki yediği saptandı. Farklı olan ise, bu kedilerin yüzde 91’inin çim yemeden evvel rastgele bir hastalık belirtisi göstermemesiydi. Yani kusma aksiyonu çim yemenin asıl amacı değil, yalnızca doğal bir yan sonucu olarak görülüyordu.
Ataların mirası: Doğal bir paklık yöntemi
Peki, konutta hükümdarlar üzere yaşayan dostlarımız neden bu yeşilliklere karşı koyamıyor? Bilim insanları bu davranışı “evrimsel bir miras” olarak tanımlıyor. Kedilerin yabanî ataları için bağırsak parazitleri çok büyük bir sıkıntıydı. Çim üzere lifli bitkileri yemek, sindirim sistemindeki kas hareketliliğini artırıyor ve bağırsaklardaki istenmeyen konukların dışarı atılmasını kolaylaştırıyordu. Günümüzde mesken kedileri bu çeşit parazitlerle pek karşılaşmasa da genlerine işlenmiş olan bu temizleme dürtüsü hala varlığını koruyor.
Köpeklerde de durum çok farklı değil. Binlerce köpek sahibiyle yapılan anketler, köpeklerin yaklaşık yüzde 80’inin tertipli olarak çim yahut bitki tükettiğini gösteriyor. Tıpkı kedilerde olduğu üzere, köpeklerin de yalnızca yüzde 9’luk bir kısmı bitki yemeden evvel kendini halsiz hissediyor. Genç köpeklerin yaşlılara nazaran daha fazla ot yediği görülürken, bu alışkanlığın cinsiyet yahut beslenme tipiyle pek bir ilgisi bulunmuyor. Kurtlar ve başka yaban köpeklerinde de gözlemlenen bu davranış, evcilleşme sürecinde bile yok olmamış biyolojik bir hedef taşıyor.
Aslında işin en kolay açıklamalarından biri de köpeklerin yalnızca tadını sevdiği için çim yiyor olması. Birçok köpek için taze yeşillikler lezzetli bir atıştırmalıktan farksız. Şu anki bilimsel datalara nazaran kedi ve köpeklerin hayatta kalmak için çim yemeye hayati bir gereksinimleri yok; lakin bu alışkanlık onlara ziyan da vermiyor.
Dostlarımızın bu yeşil ziyafetine pürüz olmaya gerek yok, lakin dikkat edilmesi gereken çok kıymetli bir nokta var: Kimyasal ilaçlarla yahut gübrelerle süreç görmüş bahçeler. Şayet çimlerin üzerinde zehirli bir kalıntı olmadığından eminseniz, evcil hayvanınızın bu doğal dürtüsünü özgürce yaşamasına müsaade verebilirsiniz.
