Bazıları bu durumu yalnızca bahta bağlıyor, kimileri ise her gün içilen bir fincan çayın mucizesine inanıyor. Lakin bilim dünyasından gelen son haberler, 100 yıl yaşamanın sırrının çok daha derinlerde, yani DNA’mızda gizli olabileceğini gösteriyor. İtalya’da yapılan yeni bir araştırma, 100 yaşını aşan bireylerin genetik yapısında, binlerce yıl evvel yaşamış “avcı-toplayıcı” atalarımızdan kalan mirasın çok daha baskın olduğunu ortaya koydu.
Bologna Üniversitesi’nden araştırmacılar, 333’ü asırlık olmak üzere binden fazla İtalyan vatandaşının genetik kodlarını titizlikle inceledi. Elde edilen bilgiler, Bronz Çağı çobanları ve Orta Doğu’nun birinci çiftçileri üzere tarih öncesi kümelerin genomlarıyla kıyaslandı. Ortaya çıkan sonuçlar ise epeyce çarpıcı: 100 yaşına ulaşan şahısların, Mezolitik periyotta Batı Avrupa’da yaşamış olan “Batı Avrupalı Avcı-Toplayıcılar” ile çok daha güçlü bir genetik bağa sahip olduğu anlaşıldı. Yaklaşık 9 bin ila 14 bin yıl evvel Avrupa’da yaşayan bu kümenin; koyu derili, açık renk gözlü ve hayli güçlü fizikî yapılara sahip oldukları biliniyor.
Antik genlerin günümüzdeki gücü
GeroScience mecmuasında yayımlanan çalışmada uzmanlar, birinci defa uzun ömürlü bireylerde bu avcı-toplayıcı kökenin çok daha yüksek bir yoğunlukta olduğunu saptadı. Isınan bir iklimde geyik avlayan, yaban mersini ve fındık üzere doğal kaynaklarla beslenen bu antik kümenin genetik mutasyonları, çağdaş dünyada asırlık ömrün anahtarı haline gelmiş görünüyor. Farklı olan ise, incelenen başka hiçbir genetik kökenin uzun ömürle bu kadar direkt bir temasının bulunmaması. Bilim insanları bu antik DNA’nın tam olarak hangi düzenekle ömrü uzattığını anlamak için çalışmalarını derinleştirmeyi planlıyor.
Avcılık ve toplayıcılık, insanlık tarihinin neredeyse iki milyon yıllık bir kısmını kapsıyor. Tarımın 12 bin yıl önce yaygınlaşmasına karşın, bu hareketli ve tabiatla iç içe ömür stilinin izleri genlerimizde silinmez bir yer edinmiş durumda. Günümüzde bu ömür stilini sürdüren çok az topluluk kalsa da, İngiltere’nin meşhur “Cheddar Adamı” üzere kalıntılar bize bu dirençli atalarımızın nasıl bir hayat sürdüğüne dair ipuçları veriyor.
Modern tıp ve sıhhat hizmetlerindeki ihtilaller sayesinde bugün Dünya genelinde 100 yaşını geçenlerin sayısı rekor düzeylere ulaştı. Yalnızca İngiltere’de 100 yaş ve üzerindeki birey sayısı son yirmi yılda iki katından fazla artarak 16 bini geçti. İstatistikler, bayanların bu unvana ulaşma bahtının erkeklere oranla dört kat daha fazla olduğunu gösteriyor.
Ancak uzmanlara nazaran işin sırrı yalnızca gende bitmiyor. “Mavi Bölgeler” olarak isimlendirilen ve insanların en uzun yaşadığı bölgeler incelendiğinde; fizikî aktivite, toplumsal bağlar, bir gaye hissine sahip olma ve yalnızlıktan kaçınma üzere faktörlerin genetik mirasla birleşerek asırlık ömrün temelini oluşturduğu görülüyor.
