Gökbilimciler yıllardır uzak yıldızların yörüngesinde dönen binlerce cisim keşfetti ve bunların büyük bir kısmını “gezegen” olarak sınıflandırdı. Şayet bir obje, yörüngesinde olduğu yıldızı kütlesiyle sarsıyor ve üzerinde kütleçekimsel bir baskı kuruyorsa, onun bir gezegen olduğu varsayılıyor. Lakin kainatın derinliklerinden gelen yeni bir tez, bu “ötegezegenlerin” kimilerinin aslında çok daha gizemli ve egzotik varlıklar olabileceğini öne sürüyor. Yayınlanan yeni bir araştırmaya nazaran, keşfettiğimiz birtakım dünyalar aslında gezegen değil, Büyük Patlama’dan kalma “ilkel kara delikler” olabilir.
Bu kara delikler, bildiğimiz devasa yıldız vefatlarından doğan tiplerden epeyce farklı. Kozmosun şimdi bir güç çorbası olduğu birinci saniyelerde, yüksek basınçlı bölgelerin çökmesiyle oluştukları varsayım ediliyor. Bu “minyatür” kara delikler, bir Jüpiter yahut Dünya kütlesine sahip olmalarına karşın yalnızca bir greyfurt büyüklüğünde kalabiliyor. İşte asıl sorun da burada başlıyor: Mevcut keşif metotlarımız, bir objenin kütlesini ölçmekte çok başarılı olsa da onun gerçek fizikî boyutunu belirlemekte tıpkı hassasiyeti her vakit gösteremiyor.
Gölgelerin ortasındaki saklı adaylar
Gezegen avcıları çoklukla “radyal hız” formülünü kullanıyor. Bu prosedür, bir yıldızın etrafındaki objenin kütleçekimi nedeniyle sergilediği hafif yalpalamayı izlemeye dayanıyor. Şayet yıldız güçlü bir biçimde yalpalamaya başlarsa, yörüngedeki objenin ağır olduğu anlaşılıyor. Ancak sıkıntı şu ki, Neptün kütlesindeki bir gezegen ile Neptün kütlesindeki bir kara delik, yıldız üzerinde büsbütün birebir sarsıntıya yol açıyor. Araştırmacılar, yıldızını bu halde sallayan lakin hiçbir vakit yıldızın önünden geçerek ışığını kapatmayan, yani transit geçiş yapmayan kimi kuşkulu objelere dikkat çekiyor. Kepler-21 Ac ve Wolf 1061 d üzere adaylar, yıldızlarını hissedilir formda etkiliyor lakin teleskoplarımıza hiçbir vakit görünmüyor.
Bu görünmezlik hali, objenin yalnızca alışılmadık bir yörünge eğimine sahip olmasından kaynaklanabileceği üzere, teleskopların göremeyeceği kadar küçük bir kara delik olmasından da kaynaklanabilir. Araştırma grubu, bu antik göçebelerin gerçek kimliğini belirlemek için “mikro-mercekleme” denilen, kütleçekimin ışığı bükme tesirine odaklanılması gerektiğini savunuyor. Birçok kuşkulu muhtemelen sıradan gezegenler çıkacak olsa da, ortalarından birinin bile kara delik olduğunun kanıtlanması cihan anlayışımızı temelinden sarsacak bir gelişme haline gelir.
Önümüzdeki yıllarda vazifeye başlayacak olan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu üzere gelişmiş araçlar, bu gizemi aydınlatmada kritik rol oynayacak. Hatta tahminen de bu kara deliklerden birinin, Hawking radyasyonu yayarak yavaş yavaş buharlaştığına ve yok olurken yaydığı son güç patlamasına tanıklık edebiliriz. Şayet bu gerçekleşirse, kainatın aslında sandığımızdan çok daha fazla antik ve minik kara delikle dolu olduğunu öğrenmiş olacağız.
