Dünyaya yeni gelen bir bebeğin meraklı gözlerle etrafı süzüşünü izleyen herkesin aklından birebir soru geçer: “Acaba şu an ne düşünüyor?” Şimdi konuşamayan, hatta başını bile dik tutamayan bir canlının zihninin boş bir levha olduğunu düşünebilirsiniz. Lakin bilim insanlarının yaptığı son araştırmalar, durumun hiç de o denli olmadığını, o küçük başların içinde aslında devasa bir süreç merkezinin inanılmaz bir yoğunlukla çalıştığını gösteriyor.

Bebek beyinlerinin gizemini çözmek isteyen araştırmacılar, şimdi iki aylık olan 130 bebek üzerinde epey güçlü bir çalışma yürüttü. Bu çalışma için fMRI teknolojisi kullanıldı. Bir yetişkin için bile dar ve gürültülü bir tünelde kıpırdamadan durmak zorken, iki aylık bir bebeği orada sabit tutmak imkansıza yakın bir misyon üzere görünüyor. Bilim insanları bu sorunu çözmek için bebekleri yumuşak fasulye torbalarıyla destekledi ve gürültüden korumak için özel kulaklıklar kullandı. Ayrıyeten uyuyan bir beynin reaksiyonlarıyla uyanık bir beynin dünyayı algılama biçimi büsbütün farklılık gösterdiği için bu çalışmadaki en değerli kural, bebeklerin çekim sırasında uyumamasıydı. 15-20 dakikalık kısa seanslar boyunca bebeklere plastik ördeklerden kedilere, alışveriş otomobillerinden çeşitli objelere kadar pek çok farklı görsel izletildi.

Bebek zihni bir yetişkin üzere sınıflandırma yapıyor

Araştırmanın sonuçları, bebeklerin bilişsel yetenekleri hakkındaki tüm eski bilgileri temelinden sarsacak cinstendi. İki aylık bir bebek şimdi renkleri tam olarak seçemiyor yahut gördüğü objeye uzanamıyor olsa da, beyni o objenin ne olduğunu çoktan tahlil etmeye başlıyor. Araştırmayı yürüten Dr. Cliona O’Doherty, bebeklerin yalnızca “bir şeye bakmakla” kalmadığını, gördüklerini kategorize etmeye başladığını belirtiyor. Yani bebek beyni, bir objenin canlı mı yoksa cansız mı olduğunu yahut boyutlarını daha o yaşta ayırt edebiliyor.

Dokuzuncu ayda yapılan takip testlerinde ise durum daha da çarpıcı bir hal aldı. Bu noktada bebeklerin beyin dalgaları, yetişkinlerin bir objeye bakarken verdiği yansılarla şaşırtan bir benzerlik gösteriyordu. Araştırmacılar, yapay zeka modellerini kullanarak yalnızca bebeğin beyin aktivitelerine bakarak o an hangi görsele baktığını kestirim etmeyi başardı. Bu, görsel algı temellerinin sandığımızdan çok daha erken, hatta biz lisan geliştirmeden çok evvel atıldığını gösteriyor.

Elde edilen bu bulgular yalnızca merak gidermekle kalmıyor, gelecekte nörogelişimsel bozuklukların erkenden teşhis edilmesinde ve okul öncesi eğitim modellerinin şekillenmesinde kritik bir rol oynamaya hazırlanıyor.