Kalp ve damar hastalıkları dünya genelinde hem erkekler hem de bayanlar için temel vefat sebebi olmaya devam ediyor. Lakin yeni yapılan kapsamlı bir araştırma, bu hayati riskin cinsiyetler ortasında birebir takvimi izlemediğini ortaya koydu.
Journal of the American Heart Association mecmuasında yayımlanan bulgulara nazaran, erkekler kalp hastalıklarıyla bayanlardan yaklaşık yedi yıl daha erken tanışıyor. Bilhassa kalbi besleyen damarlarda plak birikmesiyle oluşan koroner kalp hastalığı kelam konusu olduğunda, bu fark on yıla kadar çıkabiliyor.
Araştırmacılar, 1985 yılından 2020’ye kadar 5 binden fazla yetişkini adım adım takip ederek tıp dünyası için hayli pahalı bir bilgi seti oluşturdu. CARDIA ismi verilen bu çalışma, gençlikten orta yaşın sonuna kadar geçen 30 yılı aşkın süreyi kapsıyor. Elde edilen sonuçlar, erkek ve bayan ortasındaki risk makasının 35 yaşından itibaren açılmaya başladığını gösteriyor. Farklı olan ise; beden kitle indeksi, tansiyon, şeker düzeyi, sigara kullanımı ve beslenme kalitesi üzere klasik risk faktörleri eşitlendiğinde bile erkeklerin daha savunmasız kalması. Bu durum, biyolojik farklılıkların yanı sıra toplumsal alışkanlıkların da devreye girdiğini kanıtlıyor.
Önleme penceresini kaçırmamak şart
Uzmanlar, erkeklerin kalp sıhhatini denetim ettirmek için orta yaşı beklemesini “kritik bir fırsat penceresinin kaçırılması” olarak kıymetlendiriyor. Araştırma datalarına nazaran, erkeklerin %5’i 50 yaşına geldiğinde bir çeşit kalp hastalığıyla karşılaşmış oluyor; bayanlarda ise bu orana lakin 57 yaşında ulaşılıyor. Lakin bu tablo, kalp hastalığının yalnızca bir erkek sorunu olduğu yanılgısına yol açmamalı. Uzmanlar, inme ve kalp yetmezliği üzere durumlarda iki cinsiyet ortasında bariz bir yaş farkı bulunmadığına dikkat çekiyor. Ayrıyeten bayanlarda menopoz sonrası östrojen müdafaasının azalmasıyla birlikte kalp hastalığı riskinin süratle tırmandığı ve bu sürecin birden fazla vakit gözden kaçtığı vurgulanıyor.
Cinsiyetler ortasındaki bu zamanlama farkının bir öteki sebebi de sağlık hizmetlerine erişim alışkanlıkları. Datalar, 18-44 yaş ortası bayanların, bilhassa bayan doğum denetimleri sayesinde erkeklerden dört kat daha fazla önleyici sıhhat ziyareti gerçekleştirdiğini gösteriyor. Erkeklerin ise ekseriyetle bir şikayet oluşana kadar doktora gitmekten kaçınması, hastalığın sessizce ilerlemesine taban hazırlıyor. Bilim insanları, genç yaştaki erkeklerin nizamlı taramalara teşvik edilmesinin, hayati riskleri çok daha erkenden engelleyebileceğini belirtiyor.
Sonuç olarak kalp sıhhati, cinsiyetten bağımsız olarak herkesin önceliği haline gelmek zorunda. Erkekler 30’lu yaşlarından itibaren tertipli denetimlerine başlamalı, bayanlar ise menopoz süreciyle birlikte risk artışına karşı uyanık olmalı. Sağlıklı bir diyet, tertipli antrenman ve sigarasız bir hayat, hangi yaşta olursanız olun kalbinizi müdafaanın en güçlü yolları.
