Antarktika’nın dondurucu derinliklerinde, bilim dünyasının uykularını kaçıran devasa bir kütle var: Thwaites Buzulu… Florida eyaleti kadar bir alanı kaplayan ve halk ortasında “Kıyamet Buzulu” olarak da bilinen bu dev yapı, global bir felaketin pimini çekmek üzere.

Eğer bu buz kütlesi büsbütün çökerse, deniz düzeylerini tek başına 65 santimetre yükseltecek kadar suyu okyanuslara boşaltabilir. Bu durum yalnızca kıyı kentlerinin haritadan silinmesi değil, milyonlarca insanın evsiz kalması manasına geliyor. Fakat bilim insanları, bu felaketi durdurmak için daha evvel gibisi görülmemiş, adeta bilim kurgu sinemalarından fırlamış bir plan üzerinde çalışıyor: Okyanus tabanına devasa bir perde germek.

Thwaites Buzulu’nun en büyük düşmanı aslında doruğundaki güneş değil, ayaklarının altındaki sıcak su akıntıları. Isınan okyanus suları buzulun temeline sızıyor ve dev kütleyi içten içe kemirerek anakaradan koparıyor. İşte “Deniz Tabanı Perdesi Projesi” tam bu noktada devreye giriyor. Planlanan yapının ölçeği ise nefes kesici; perdenin yaklaşık 80 kilometre uzunluğa ve 150 metre yüksekliğe ulaşması hedefleniyor. Denizin 650 metre derinliğine yerleştirilecek bu bariyer, sıcak suyun buzula ulaşmasını engelleyen dev bir kalkan vazifesi görecek.

Milyarlarca dolarlık su altı mühendisliği

Projenin yürütücülerinden Marianne Hagen, bu devasa müdahalenin yüksek maliyetli olduğunu kabul ediyor. Lakin milyarlarca dolarlık bu yatırım, kıyı kentlerinde yaşanacak trilyonlarca dolarlık hasarın yanında epeyce makul bir seçenek olarak duruyor. Mühendisler, sert ve yıkılmaz bir duvar inşa etmek yerine akıntılara ahenk sağlayan esnek yapılar üzerinde ağırlaşıyor. Şu an Norveç fiyortlarında küçük ölçekli testleri süren proje, yapay bir mahzurun ekosisteme tesirlerini ölçmek ismine doğal bir laboratuvar niteliğinde. Hagen, Antarktika’nın sert şartlarına gitmeden evvel sistemin verimliliğini daha sakin sularda kanıtlamayı hedefliyor.

Teknik zorluklar bir yana, bu atılım önemli bir jeopolitik krizi de beraberinde getirebilir. Antarktika hiçbir ülkeye ilişkin değil ve milletlerarası mutabakatlarla korunuyor. Bölgeye yapılacak bu derece büyük bir müdahale, kıtayı bir çatışma alanına çevirme riski taşıyor. Uzmanlar, bu stil radikal mühendislik tahlillerinin fosil yakıt kullanımını sürdürmek için bir mazeret olmaması gerektiği konusunda hemfikir. Emisyonları azaltmak hala birincil öncelik olsa da, global ısınmanın suratı bu fantastik projeleri artık tek deva haline getirmesi an sıkıntısı…