Otomobil kullanmak pek çok yetişkin için diş fırçalamak kadar sıradan bir rutin olsa da, yeni jenerasyon şoförler için durum pek de o denli görünmüyor. Yapılan yeni araştırmalar, Z jenerasyonunun direksiyon başına geçtiğinde önemli bir telaş dalgasıyla çaba ettiğini ortaya koydu.
Ehliyetini almış ve yasal olarak trafiğe çıkma hakkı kazanan binlerce genç, sürüşün temel gereklilikleri karşısında bile eli ayağı birbirine dolanacak kadar büyük bir kaygı yaşıyor. Toplumsal medya platformu TikTok’ta her gün paylaşılan “direksiyon başında panik atak” görüntüleri, bu durumun şahsî bir çekincenin ötesine geçerek kitlesel bir dert bozukluğu haline geldiğini kanıtlıyor.
Tempcover tarafından 2.000 iştirakçiyle gerçekleştirilen anket sonuçlarına nazaran, endişe listesinin başında teknik marifet ve hareket odaklı işler var. Genç şoförlerin en büyük çekincesi, yolda kaldıklarında lastik değiştirmek zorunda kalmak. Bunu, bitmiş bir aküyü öbür bir araçtan destek yaparak çalıştırmak ve dar bir alana paralel park etmek izliyor. Paralel park korkusu o kadar ileri düzeye ulaştı ki, iştirakçilerin neredeyse yarısı (yüzde 45), park edememe derdi yüzünden gitmek istedikleri yerin çok uzağına aracını bırakıp 10 dakika yürümeyi göze alıyor.
Kariyer planlarını altüst eden trafik fobisi
Bu ağır korku yalnızca kolay bir park sorunu olmaktan çıkıp, gençlerin hayat kalitesini ve mesleğini de direkt etkiliyor. Araştırma bilgilerine nazaran, her on gençten biri yalnızca araç sürme korkusu nedeniyle hayallerindeki iş görüşmesine gitmediğini yahut daha fazla yol yapmasını gerektirecek bir terfi teklifini reddettiğini itiraf ediyor. Uzmanlar bu tabloyu “gizli bir kriz” halinde tanımlıyor. İnanç hissinin lakin tecrübeyle kazanıldığını hatırlatan uzmanlar, şoförler yola çıkmaktan kaçındıkça bu boşluğun asla kapanmadığını vurguluyor. Yani trafik korkusu, gençlerin hem fizikî hem de toplumsal hareket alanını kısıtlayarak hayatlarını adeta hapsediyor.
Lastik basıncını denetim etmek, motor yağına bakmak ve hatta otomatik araç yıkama tünellerine girmek bile Z nesli için önemli birer gerilim kaynağı haline gelmiş durumda. İngiltere’deki korku bozukluğu merkezlerinden alınan bilgilere nazaran, sürüş korkusu ülkede en sık rastlanan fobiler listesinin üst sıralarında. Birtakım şoförler hafif bir gerginlik hissederken, kimileri direksiyon başında tam teşekküllü panik ataklar geçirerek bir noktadan sonra araç kullanmayı büsbütün bırakıyor. Uzmanlar, aslında hayati tehlike içermeyen bu durumlara karşı beynin verdiği yanılgılı endişe yansısını kırmak için kademeli bir yaklaşım öneriyor.
Korkunun üzerine gitmek için evvel yalnızca motoru çalıştırıp araç içinde oturmak, akabinde mahalle ortasında çok kısa aralıklar kat etmek ve güvenilen bir refakatçiyle aralıkları yavaş yavaş artırmak gerekiyor. “Duyarsızlaştırma” olarak isimlendirilen bu formül, kişinin tasasını her adımda biraz daha yöneterek denetimi ele almasını sağlıyor.
Kısacası, otoyola çıkmadan evvel kapının önünde yapılacak birkaç küçük hareket, büyük bir fobiyle vedalaşmanın birinci adımı haline gelebilir.
