Evet, tahtakuruları ıslak yüzeylerden adeta köşe bucak kaçıyor. Bu keşif, yalnızca bu parazitlerin gizemli dünyasına ışık tutmakla kalmıyor, tıpkı vakitte onlarla gayret formüllerini de değiştirme potansiyeli taşıyor.

Bilimsel keşiflerin birçoğunda olduğu üzere, bu durum da büsbütün bir tesadüf yapıtı ortaya çıktı. Entomolog Dong-Hwan Choe, laboratuvarındaki tahtakurularını beslemeye hazırlanırken düzenekten sızan kanın, böceklerin bulunduğu cam tüpe damladığını fark etti. Choe, böceklerin taze kanı iştahla içmesini beklerken tam aksisi bir görünümle karşılaştı; tahtakuruları kanın ıslattığı kağıt kesiminden süratle uzaklaşıyordu. Meraklanan araştırma takımı, tıpkı deneyi suyla tekrarladığında sonucun değişmediğini gördü. Yapılan ayrıntılı incelemeler, tahtakurularının vakitlerinin büyük kısmını kuru yüzeylerde geçirdiğini, ıslak alanlara ise yaklaşmadığını kanıtladı. O denli ki böceklerin %90’ı, suya daha temas bile etmeden tarafını değiştirip oradan uzaklaşıyor.

Hayatta kalma refleksi mi, boğulma korkusu mu?

Araştırmacılar, bu kaçınma davranışının gerisinde temel bir hayatta kalma güdüsü yattığını düşünüyor. Tahtakuruları yapı prestijiyle epey yassı canlılar. Suyun güçlü yapışma kuvveti, bu böceklerin karın bölgesinde bulunan ve nefes almalarını sağlayan küçük delikleri, yani spirakülleri basitçe tıkayabiliyor. Bir nevi onların akciğeri sayılan bu gözeneklerin suyla kapanması, minicik bir damlanın bile onları saniyeler içinde boğması manasına geliyor. Deneyler sırasında bilhassa genç tahtakurularının, yetişkinlere oranla sudan %60 daha süratli kaçtığı görüldü. Bu da genç bireylerin hayatta kalma içgüdülerinin çok daha keskin olduğunu gösteriyor.

Bu keşif, bilhassa böcek ilaçlama bölümü için kritik bir ikaz barındırıyor. Tahtakuruları son yıllarda yaygın olarak kullanılan kimyasal ilaçlara karşı önemli bir direnç kazandı. Fakat asıl tehlike ilacın içeriğinden fazla uygulama biçiminde yatıyor olabilir. Araştırmacılar, sıvı bazlı ilaçlamaların tahtakurularını öldürmek yerine onları kaçırabileceğine dikkat çekiyor. Şayet kullanılan ilaç böceği anında etkisiz hale getirmiyorsa, ıslaklıktan nefret eden bu canlılar ilaçlı bölgeden kaçıp meskenin şimdi pak olan başka köşelerine dağılıyor. Bu durum, lokal bir sorunun tüm meskene yayılmasına yol açıyor.

Yine de uykularımızı kaçıran bu canlıların bile korktuğu bir şeylerin olduğunu bilmek insanı biraz olsun rahatlatıyor. Gelecekte geliştirilecek yeni jenerasyon gayret tekniklerinin, böceklerin bu su korkusunu stratejik bir avantaja çevirmesi kelam konusu olabilir.