Uçsuz bucaksız kum zirvelerinin ortasında, aslan ve kaplan üzere dev akrabalarının gölgesinde kalmış gizemli bir kahraman yaşıyor. Bilimsel ismiyle Felis margarita, yani kum kedisi, kedi ailesinin en küçük ancak hayatta kalma mahareti en yüksek üyelerinden biri.
Sadece bir konut kedisi boyutlarında olmasına karşın dünyanın en acımasız coğrafyalarında ömrünü sürdüren bu canlı, tabiatın gerçek bir mühendislik olağanüstüsü olarak dikkat çekiyor. Yaklaşık 1 ila 3 kilogram ortasındaki tartısıyla çölün “hayaleti” olarak anılmayı sonuna kadar hak ediyor.
Kum kedilerini öteki tüm cinslerden ayıran en temel fark, hayatlarının tamamını çölde geçiren tek kedi tipi olmaları. Fas’tan Arap Yarımadası’na, oradan Orta Asya’nın kurak düzlüklerine kadar geniş bir alana dağılmış durumdalar. Patilerinin altını büsbütün kaplayan uzun ve sık tüyler, onları adeta bir “kar ayakkabısı” üzere kızgın kumun yakıcı tesirinden koruyor. Bu tüyler sayesinde kuma batmadan süratle hareket eden minik avcılar, artlarında neredeyse hiç iz bırakmıyor. Bu durum, bilim insanlarının onları takip etmesini ve sayılarını tam olarak saptamasını epey zorlaştırıyor.
Gecelerin mert ve keskin duyulu savaşçısı
Gündüzleri çölün kavurucu sıcağından korunmak için kendi kazdıkları serin yeraltı yuvalarında dinlenen kum kedileri, asıl hünerlerini gece karanlığında sergiliyor. Kumun altında hareket eden en küçük kemirgenin sesini bile devasa kulakları sayesinde kolay kolay duyuyorlar. Av yelpazeleri yalnızca farelerle hudutlu değil; bazen kendilerinden beklenmeyecek bir yürekle zehirli kum engereklerini bile avlıyorlar. Hatta fazla gelen avlarını daha sonra yemek üzere kumun altına gömüp sakladıkları da sıkça rastlanan bir davranış.
Genellikle yalnız bir ömür süren bu kediler, üreme periyodu geldiğinde birbirlerini bulmak için hayli değişik bir prosedüre başvuruyor. Issız çöl gecelerinde yankılanan ve daha çok bir köpeğin ya da fok balığının havlamasını andıran yüksek sesli davetler yapıyorlar. Bu güçlü sesler gelişmiş işitme duyularıyla birleşince, kilometrelerce ötedeki bir eşi bulmak çocuk oyuncağı haline geliyor. Güçlerini yönetimli kullanma konusunda usta olan kum kedileri, her sabah güneş yükselmeden sığınaklarına geri dönerek bir sonraki gece operasyonu için güç topluyor.
