Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan paylaşılan son imgeler, toplumsal medya kullanıcılarını hem şaşırttı, hem de kısa vadeli bir tedirginliğe yol açtı. NASA astronotu Don Pettit tarafından çekilen bir fotoğrafta, istasyonun içinde büyüyen, siyah dokunaçlara sahip ve yumurtayı andıran tuhaf bir obje göze çarpıyordu.

23 Eylül 2024 ile 18 Nisan 2025 tarihleri ortasında gerçekleşen Expedition 72 misyonu sırasında kaydedilen bu kare, kısa müddette internetin en çok konuşulan bahisleri ortasına girdi. Manzarayı gören pek çok kişi, objeyi tanınan bilim kurgu sinemalarındaki yaratıklara benzeterek “Hemen yok edin” ya da “Uzaylı yumurtası çatlıyor” üzere yorumlarla şaşkınlıklarını lisana getirdi.

Ancak bu ürkütücü ve yabancı görünümlü cismin ardında aslında mutfaklarımızdan eksik etmediğimiz bir gerçek yatıyor. Fotoğraftaki gizemli obje, aslında yalnızca bir patates. Don Pettit, uzayda “Spudnik-1” ismini verdiği bu yapının, boş vakitlerinde kurduğu minyatür bahçesinin bir kesimi olduğunu açıkladı. İmajdaki siyah uzantılar patatesin filizlerinden öbür bir şey değilken, tabandaki tuhaf kesim ise yer çekimsiz ortamda patatesi ışık düzeneğine sabitlemek için kullanılan kolay bir cırt cırtlı banttan ibaret.

Uzayda tarımın geleceği ve “Marslı” esintileri

Astronot Pettit, patatesleri seçme nedenini anlatırken bu bitkinin toplam kütlesine oranla sunduğu yüksek besin kıymetine dikkat çekiyor. “Marslı” kitabında ve sinemasında de işlendiği üzere, patates gelecekteki uzay keşiflerinin vazgeçilmez bir kesimi olabilir. Pettit, gelecek vazifeler için şimdiden hazırlanmanın yeterli olacağını düşünerek bu deneyi büsbütün kendi merakı ve hobisi olarak yürütüyor. Fakat uzayda çiftçilik kurmak dünyadaki kadar kolay değil. Yer çekimi olmadığı için köklerin her tarafa hakikat denetimsizce uzadığını belirten astronot, bitkilerin dünyadakinden çok daha yavaş büyüdüğünü de kelamlarına ekledi.

NASA, astronotların moralini yüksek tutmak ve taze besin sağlamak için UUİ’de domatesten bibere, çeşitli çiçeklerden meyvelere kadar pek çok bitki üzerinde çalışmalar yürütüyor. Bilhassa meyveler ve antioksidan açısından güçlü fasulye çeşitleri, mürettebatı uzay radyasyonuna karşı muhafaza potansiyeli taşıdığı için büyük ehemmiyete sahip.

Don Pettit’in toplumsal medyada büyük ilgi gören bu “dokunaçlı patates” paylaşımı, tıpkı vakitte hem uzaydaki günlük ömrün zorluklarını, hem de insanoğlunun diğer dünyalarda hayatta kalma uğraşının eğlenceli yanını gözler önüne seriyor.