COVID-19 global salgınının üzerinden altı yıl geçmiş olsa da virüs, bilim dünyasını şaşırtmaya ve kendini yenilemeye devam ediyor. Son günlerde araştırmacıların radarına giren ve “BA.3.2” ismi verilen yeni varyant, SARS-CoV-2’nin geçirdiği evrimin ulaştığı boyutları bir sefer daha kanıtladı.
İlk olarak 2024 yılının Kasım ayında Güney Afrika’da saptanan bu varyant, sessiz sedasız kıtalar ortası bir seyahate çıkarak global ölçekte yayılmaya başladı. Uzmanları asıl düşündüren husus ise bu varyantın, mevcut aşıların gaye aldığı protein yapısında meydana gelen devasa değişimler haline gelmesi.
BA.3.2 varyantı, genetik diziliminde yer alan 70 ile 75 ortasındaki mutasyon ve silinme ile dikkat çekiyor. Bilhassa virüsün hücrelerimize tutunmasını sağlayan spike proteinindeki bu değişimler, onu 2024 başından beri sirkülasyonda olan öbür JN.1 soylarından genetik olarak büsbütün ayırıyor. Bu durum, virüsün yalnızca hal değiştirmediğini, adeta yeni bir kimliğe büründüğünü gösteriyor.
Yapılan laboratuvar çalışmaları, mevcut en aktüel aşıların bu yeni varyanta karşı, incelenen öbür altı suşa oranla çok daha düşük verimlilik sergilediğini ortaya koymuş durumda. Yani virüs, daha evvel geçirdiğimiz enfeksiyonlardan yahut aşılardan kazandığımız bağışıklık kalkanını aşma konusunda epey yetenekli.
Sessiz yayılım ve global takip süreci
Bu kadar güçlü bir kaçış sistemine karşın BA.3.2, şu an için öbür baskın çeşitleri tahtından indirip tek başına hakimiyet kurmuş değil. Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde öbür JN.1 türevleriyle birlikte varlığını sürdürüyor ve buralarda yaklaşık yüzde 10 ile 40 ortasında bir yoğunlukla seyrediyor. Lakin bu durum, varyantın tehlikesiz olduğu manasına gelmiyor. Bilakis, Afrika’dan Asya’ya, Avrupa’dan Okyanusya’ya kadar tam 23 ülkede varlığını hissettirmeyi başardı. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan atık su tahlilleri, 25 eyalette bu varyantın izlerine rastlandığını doğruluyor.
Dünya genelinde hadise sayıları 779 milyonu aşarken, hastalığın toplum sıhhati üzerindeki tesiri ciddiyetini koruyor. Yalnızca 2025 Ekim ve 2026 Mart ayları ortasındaki datalar bile milyonlarca insanın hastalandığını ve on binlerce can kaybı yaşandığını hatırlatıyor. Bilim insanları tam da bu yüzden gözlerini bir an bile virüsün üzerinden ayırmıyor. Daima devam eden genetik nezaret çalışmaları, yalnızca bu varyantı takip etmekle kalmıyor, tıpkı vakitte gelecekteki aşıların içeriğinin nasıl güncelleneceğine de ışık tutuyor.
