Apple CEO’su Tim Cook, teknoloji dünyasında pek alışılmadık bir çıkış yaparak kullanıcıları şaşırttı. Katıldığı bir televizyon programında samimi açıklamalarda bulunan Cook, insanların dijital aygıtlarla geçirdiği süreyi azaltmasının çok daha sağlıklı bir tercih olduğunu vurguladı.
Kendi ürettiği telefonların çok kullanımına karşı ihtarda bulunan ünlü yönetici, ekranlara odaklanmak yerine insanların birbirinin gözlerinin içine bakması gerektiğini tabir etti. “Dışarı çıkın ve vaktinizi tabiatta geçirin” diyen Cook, dijital dünyanın gerçek hayatın önüne geçmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Bu tavsiye, dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden birinin başındaki isimden gelince yankısı da büyük oluyor. Yapılan araştırmalar, bilhassa genç jenerasyonun ekran başında geçirdiği müddetin ulaştığı boyutları gözler önüne seriyor. Bilgilere nazaran Amerika’da 13-18 yaş kümesindeki gençler, günün sekiz saatinden fazlasını dijital mecralarda tüketiyor. Akıllı telefon bağımlılığı artık kolay bir alışkanlık olmaktan çıkarak zihinsel ve fizikî sıhhati tehdit eden önemli bir sorun haline geldi.
Ekran bağımlılığının görünmeyen faturası
Gün uzunluğu ekranda içerik kaydırmanın bedeli, farklı sıhhat problemleriyle ödeniyor. Uzun müddet telefona bakmaktan kaynaklanan ve “teknoloji boynu” olarak bilinen duruş bozukluğu, en yaygın fizikî şikayetlerin başında. Lakin asıl tehlike beynin işleyişinde bilinmeyen. Uygulamaların sunduğu anlık ikazlar, beyinde dopamin salgılanmasını tetikleyerek husus bağımlılığına emsal bir döngü oluşturuyor. Bu durum vakitle kişinin dürtü denetimini zayıflatırken, her an telefonu denetim etme gereksinimi doğuruyor. Üstelik denetimsiz kullanım uyku kalitesini bozarak sonluluk halinden kalp hastalıklarına kadar geniş bir risk yelpazesine kapı aralıyor.
Zihinsel sıhhat tarafında ise tablo biraz daha karamsar. Günde iki saatten fazla ekranla etkileşime giren çocuk ve gençlerde depresyon riskinin besbelli formda arttığı saptanmış durumda. Ekran başında geçirilen her ek dakika, bu riski daha da üste taşıyor. Neyse ki uzmanlar bu durumun geri döndürülemez olmadığını belirtiyor. Yalnızca üç hafta boyunca telefon kullanımını sonlandırmak bile ruh sıhhati üzerinde olumlu tesirler yaratıyor. Aygıta her uzandığınızda “Hangi işi bitirmek için bunu elime alıyorum?” sorusunu sormak, hedefsizce vakit öldürmenin önüne geçen en kolay metotlardan biri.
Teknoloji çağında akıllı telefonları büsbütün hayatımızdan çıkarmak pek mümkün değil; lakin onlara esir olmak zorunda da değiliz. Tertipli antrenman yapmak, ekran başında geçirilen vaktin olumsuz tesirlerini kırmak için tesirli yolların başında geliyor. Ayrıyeten monitör yükselticisi üzere küçük ergonomik dokunuşlar, fizikî ağrıları büyük oranda azaltıyor.
Günün sonunda asıl sıkıntı teknolojiyi büsbütün reddetmek değil, Tim Cook’un da işaret ettiği üzere hayatın merkezine ekranları değil, gerçek dünyayı ve insanları koyabilmekten geçiyor.
