NASA’nın Artemis 2 vazifesiyle birlikte gözler yine Ay’a çevrildi. Ay yörüngesinde dolaşan ve konuta dönüş yoluna giren Orion kapsülü, elli yıl evvelki Apollo misyonlarından 20 bin kat daha süratli bilgisayarlarla donatılmış durumda.
Ancak derin uzayın karanlığında, en yeni teknolojilerin bile yanına yaklaşamadığı emektarlar da sessiz sedasız bir biçimde misyonunu sürdürüyor: Voyager sondaları. Çağdaş bir akıllı telefonun içindeki tek bir fotoğraf evrakından bile daha az hafızaya sahip olan bu sondalar, konutumuzdan 24 milyar kilometre uzakta insanlığın sesini duyurmaya devam ediyor.
Voyager 1 ve 2’nin seyahati 1977 yılında başladı. O periyotta şahsî bilgisayar ihtilali şimdi emekleme basamağındaydı. Bugün bu iki araç, Amerikan hükümetine ilişkin hala etkin çalışan en eski bilgisayar sistemlerini taşıyor. Her iki sondada da toplamda üç farklı tipte altı bilgisayar var. Bu donanımların toplam süreç kapasitesi ise sadece 68 kilobayt düzeyinde. Günümüzdeki standart bir akıllı telefonun belleğinden yaklaşık 125 bin kat daha küçük bir güçten bahsediyoruz. Yeniden de bu donanımlar, Güneş Sistemi’ni terk edip yıldızlararası boşluğa giren birinci insan üretimi objeler olmayı başardı.
Yıldızlararasından gelen veda şarkısı
Bu sağlam makinelerin kalbinde güneş ışığına muhtaçlık duymayan minyatür nükleer reaktörler saklı. Plütonyum-238 elementinin doğal radyoaktif bozunmasından elde edilen ısıyı elektriğe dönüştüren bu sistemler, onlarca yıldır araçlara güç sağladı. Lakin nükleer bataryalar için de artık vakit daralmış durumda. Radyoaktif gerecin tükenmesiyle birlikte NASA, sondaların ömrünü uzatabilmek için birtakım bilimsel enstrümanları kapatmak üzere sıkıntı kararlar alıyor.
Tahminlere nazaran 2030’lu yılların başlarında Voyager’ların gücü büsbütün tükenecek. Bu noktadan sonra sondalar, sessiz birer metal yığını olarak Samanyolu Galaksisi’nde sürüklenmeye başlayacak. Lakin bu durum onların büsbütün yok olacağı manasına gelmiyor. Bilgisayarları kapansa bile üzerlerinde taşıdıkları “Altın Plaklar” sayesinde insanlığın mirasını milyarlarca yıl boyunca koruyacaklar. 55 lisanda selamlamalar, dünya müzikleri ve imajlar içeren bu altın kaplama bakır diskler, bir gün onlara rastlayabilecek yabancı uygarlıklar için gönderilmiş vakitsiz iletiler olarak karanlıkta ilerlemeye devam edecek.
