Geçmişin izlerini süren arkeologlar, bazen toprak altından çıkan bir nesneyle tüm bildiklerimizi sorgulatacak öykülere ulaşabiliyor. Macaristan’ın Nyarlorinc köyündeki eski bir mezarlıkta 2005 yılında gerçekleştirilen hafriyatlar, tıp literatürüne girecek kadar değişik bir hadiseyi gün yüzüne çıkardı.
Toprak altından çıkarılan küçük bir çömleğin kapağı açıldığında, araştırmacılar yeşil renge bürünmüş, fakat dokuları bozulmamış minicik bir bebek eliyle karşılaştı. İşin en şaşırtan kısmı ise bu küçük elin içinde bir bakır sikkenin sıkıca duruyor olmasıydı.
Aynı alandaki tüm vücutlar doğal yollarla büsbütün çürüyüp kemiğe dönüşmesine karşın, bu bebek elinin ve birtakım dokularının mumyalaşmış halde kalması büyük bir gizeme neden oldu. İncelemeler sonucunda, 19. yüzyılın ortalarına ilişkin olduğu anlaşılan bu elin, aslında mezarlık resmen kapandıktan 150 yıl sonra gizlice oraya yerleştirildiği anlaşıldı. Şimdi yedi aylıkken hayatını kaybeden bebeğin bu sıra dışı hali, bilim insanlarını uzun bir araştırma sürecine itti.
Bakırın kollayıcı kalkanı ve kimyasal analizler
Dokular üzerinde yapılan ayrıntılı kimyasal testler, bu mumyalama olayının büsbütün “kazara” lakin bir o kadar da tesirli bir formda gerçekleştiğini gösteriyor: Bebeğin bedenindeki bakır oranının, olağan örneklerden tam 497 kat daha fazla olduğu tespit edildi. Bakırın sahip olduğu antimikrobiyal özellikler, parmaklar ortasındaki sikkeyle temas eden bölgelerdeki mikroorganizmaları öldürerek çürümeyi engelledi. Böylelikle bebek, dünya tarihine bakırın tesiriyle doğal yollardan mumyalanmış birinci örnek olarak geçti.
Bilim insanları bu gizemli defin sürecinin kökenlerini araştırırken, devrin dini inanışlarına ve lokal geleneklerine odaklandı. O yıllarda vaftiz edilmeden ölen bebeklerin kutsal topraklara gömülmesine müsaade verilmiyordu ve aileler çocuklarının ruhu için kaygı duyuyordu. Kestirimlere nazaran kederli aile, bebeğin öteki dünyaya geçişini kolaylaştırmak ya da “giriş fiyatını ödemek” hedefiyle ele bu sikkeyi yerleştirip onu gizlice mezarlığa bıraktı. Bu keşif, yalnızca biyolojik bir mucizeyi değil, tıpkı vakitte o devirdeki toplumsal endişeleri ve inanç sistemlerini de günümüze taşıyor.
