Dünya’dan tam 25 milyar kilometre uzakta, zifiri karanlıkta süzülen Voyager 1, yarım asra yaklaşan seyahatine devam edebilmek için en şiddetli fedakarlıklarından birini daha yaptı. 1977 yılında Jüpiter ve Satürn’ü fotoğraflamak için fırlatılan emektar uzay aracı, şu an hayatta kalabilmek için adeta kendi kesimlerinden vazgeçiyor.
NASA mühendisleri, kritik düzeye düşen güç düzeyini dengelemek gayesiyle, 49 yıldır kozmik ışınları ve iyonları takip eden Düşük Güçlü Yüklü Parçacık (LECP) deneyini kapatma kararı aldı. Bu atılım, emektar elçinin kalbinin biraz daha uzun mühlet atabilmesi için atılmış stratejik bir adım.
Voyager 1’in içindeki plütonyum yakıtı her geçen gün tükeniyor ve araç her yıl yaklaşık 4 watt güç kaybediyor. Mühendislik grubu için asıl problem yalnızca elektriği korumak değil; birebir vakitte dondurucu yıldızlararası soğukta yakıt çizgilerinin donup çatlamasını engelleyecek ısıyı içeride tutabilmek. LECP enstrümanının devre dışı bırakılması, bu hassas ısı istikrarını korumak ismine verilen mecburî bir ödün. Kapatma süreciyle kazanılan gücün, araca sadece bir yıl civarında bir ek müddet kazandıracağı iddia ediliyor.
“Büyük Patlama” hareketi: Riskli bir geri dönüş planı
NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı (JPL), bu kısa müddetli tahlillerle yetinmeyip “Büyük Patlama” (Big Bang) ismini verdikleri riskli bir operasyona hazırlanıyor. Bu plan kapsamında, araçtaki kimi eski sistemlerin büsbütün kapatılıp yerlerine daha az güç tüketen alternatiflerin devreye sokulması hedefleniyor. Şayet bu tehlikeli kumar muvaffakiyetle sonuçlanırsa, kapatılan kimi bilimsel aygıtların – belki de LECP’nin bile – tekrar canlandırılması mümkün olabilecek. Prosedürün evvel Voyager 2 üzerinde Mayıs ve Haziran aylarında test edilmesi, Temmuz ayında ise asıl kritik atılımın Voyager 1 için yapılması planlanıyor.
Güneş sisteminin sonlarını belirleyen heliopoz bölgesinden hala bilgi gönderen Voyager 1 ile irtibat kurmak, devasa bir sabır gerektiriyor. Işık süratiyle giden bir sinyalin araca ulaşması tam 23 saat sürüyor. Bir komut gönderip sonucunu onaylamak, mühendisler için neredeyse iki tam gün süren tansiyonlu bir bekleyiş demek.
Bugün Voyager 1 üzerinde yalnızca iki, Voyager 2 üzerinde ise üç faal bilimsel enstrüman çalışmaya devam ediyor. İnsan imali bir objenin, fırlatılmasından yarım asır sonra bile hala bizimle konuşuyor olması, çağdaş bilimin ve mühendisliğin en büyük mucizelerinden biri olarak kabul edilebilir.
