Analitik ve yapay zeka şirketi SAS tarafından yayımlanan “Güven Esası” (The Trust Imperative) raporu, bankacılık kesiminde yapay zeka yatırımları ile güvenilirlik düzenekleri ortasındaki derin uçurumu ortaya koydu. IDC datalarına dayanan araştırma, bankaların yapay zeka harcamalarında önder pozisyonda olmasına karşın, yalnızca %11’inin hem yüksek kurum içi itimada hem de somut kanıtlanmış yönetişim sistemlerine sahip olduğunu gösteriyor.

Güven İkilemi ve Hazırlık Seviyesi

Bankacılık dalı, yapay zekayı benimseme konusunda kamu, sigorta ve hayat bilimleri üzere kesimleri geride bıraksa da, birden fazla kurum şimdi “güvenli uygulama” kademesine geçebilmiş değil. Araştırmaya katılan bankaların yaklaşık yarısı (%47), IDC’nin “güven ikilemi” olarak tanımladığı noktada bulunuyor. Bu kurumlar, ya teknolojiye duydukları güvensizlik nedeniyle sistemleri tam kapasiteyle kullanamıyor ya da doğrulanmamış modellere çok bağımlı hale gelerek önemli riskler alıyor.

Sektördeki en büyük çelişkilerden biri de bankaların kendi durumlarını algılayış biçiminde yatıyor. Bilgiler, bankaların neredeyse yarısının kendi yapay zeka hazırlık düzeylerini gerçekte olduğundan daha yüksek gördüğünü kanıtlıyor.

Yapısal Zayıflıklar: Data Siloları ve Yetenek Açığı

Harcamaların artmasına karşın, emniyetli yapay zekanın önündeki en büyük pürüzler yapısal problemler olarak öne çıkıyor. Bankalar, araştırmadaki öteki bölümler ortasında bilgi silosu (%19) ile çalışma oranı en yüksek küme olarak dikkat çekiyor. Bilgi temellerinin kırılganlığını gösteren başka datalar ise şöyle:

• Veri Yönetişimi Eksikliği: Bankaların %45’i aktif bir bilgi yönetişiminden mahrum.

• Altyapı Sıkıntıları: Kurumların %41’i optimize edilmiş bir data altyapısına sahip değil.

• İnsan Kaynağı: Bankaların %42’si uzman yapay zeka yetkinliklerinde açık yaşıyor.

Bankaların %52’si mimariyi genişletmeyi planlasa da, direkt model düzgünleştirmeye odaklananların oranının %31’de kalması, meselelerin daha çok temel altyapıdan kaynaklandığını teyit ediyor.

Yatırım Getirisinde İnovasyon Etkisi

Rapor, yapay zekanın yalnızca maliyet tasarrufu için kullanıldığı varsayımını çürütüyor. Bankacılık, yapay zekadan elde edilen pahanın ana kaynağı olarak eser ve hizmet inovasyonunu süreç verimliliğinin önüne koyan tek kesim oldu. Yatırım getirisi (ROI) bilgileri de bu stratejiyi destekliyor; müşteri tecrübesini güzelleştirmeye odaklanan yapay zeka projeleri harcanan her 1 dolar için 1,83 dolar getiri sağlarken, maliyet odaklı projeler 1,54 dolarda kalıyor. Sağlam yapay zekayı önceliklendiren bankaların toplam getiri potansiyeli ise başkalarına nazaran %60 daha yüksek seyrediyor.