Eski ve izbe bir binaya girdiğinizde ensenizdeki tüylerin ürpermesi, aslında sandığınız üzere manevî bir varlığın habercisi olmayabilir. İnsan zihni, açıklamakta zorlandığı huzursuzluk hissini birden fazla vakit doğaüstü sebeplere bağlama eğilimi gösterse de bilim dünyası bu durumu çok daha somut bir temele oturtuyor.

“İnfrases” ismi verilen ve insan kulağının algılayamayacağı kadar düşük frekansta yayılan ses dalgaları, biz farkında olmasak bile bedenimizde gerçek bir endişe sistemini tetikleyebiliyor. Yapılan şimdiki araştırmalar, bu gizemli seslerin şuurlu olarak duyulmasa dahi direkt biyolojimize müdahale ettiğini kanıtlıyor.

Bu bilimsel dedektiflik öyküsünün kökenleri 1988 yılına, Vic Tandy’nin bir tıbbi aygıt laboratuvarında yaşadığı tuhaf tecrübelere kadar uzanıyor. Tandy ve çalışma arkadaşları, durup dururken gelen depresif ruh halleri ve birilerinin kendilerini izlediği hissiyle boğuşuyordu. Hatta Tandy, bir gece tek başınayken görüş açısının kenarında hareket eden gri bir silüet gördüğünde, odada yalnız olmadığını düşünmüştü. Lakin sonraki gün, mengenede duran bir metal kesiminin hiçbir dış tesir yokken şiddetle titrediğini fark edince olayın rengi değişti. Titreşimin kaynağını takip eden Tandy, yeni takılan bir havalandırma fanının odanın merkezinde düşük frekanslı bir ses dalgası yarattığını keşfetti; fan kapandığı an tüm “hayaletli” olaylar bıçak üzere kesildi.

Vücudun duyamadığı sese verdiği gerilim tepkisi

Modern bilim insanları, bu fenomenin yalnızca eski laboratuvarlarda değil, eskimiş tesisat borularına sahip bodrum katlarında yahut havalandırma sistemlerinde de yaygın olduğunu belirtiyor. 36 istekli üzerinde yapılan bir deneyde, infrases eklenmiş müzik dinleyen iştirakçilerin, sesin varlığını bilmeseler de kendilerini çok daha sonlu hissettikleri gözlemlendi. Daha da çarpıcı olanı, bu bireylerin tükürük örneklerinde gerilim hormonu olarak bilinen kortizol düzeyinin bariz halde yükselmesiydi. Beden, kulağın duyamadığı bu titreşimleri bir tehdit olarak algılıyor ve kişiyi istemsizce “savaş ya da kaç” moduna sokuyor.

Eski binaların gıcırtılı duvarları ortasından geçen bir borunun yarattığı titreşim, zihninizde bir hayalet öyküsüne dönüşebilir. Lakin bilim, bu anlamsız endişenin sorumlusunu doğaüstü güçlerde değil, kulağımızın sonlarını aşan fizikî ses dalgalarında aramanın çok daha gerçekçi olduğunu hatırlatıyor. Gelecekte yapılacak daha kapsamlı testlerle, bu görünmez dalgaların ruh halimiz üzerindeki tesirleri çok daha net bir biçimde haritalanacak.