Tıp, uzun yıllardır en çaresiz kaldığı ve tedavi seçeneklerinin tıkandığı alanlardan biri olan pankreas kanserine karşı değerli bir muvaffakiyet elde etti. Son evredeki hastalar için adeta bir dönüm noktası olarak nitelendirilen deneysel bir ilaç, hayatta kalma müddetlerini önemli oranda uzatarak bilim insanlarını heyecanlandırdı.
Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl yaklaşık 60 bin yeni olay ile nispeten ender görülen bu tıp, ölümcül sonuçlarıyla biliniyor. Üstelik hayatta kalma oranı en düşük kanser çeşidi olarak da kayıtlara geçmiş durumda.
Hastalığın bu derece tehlikeli olmasının temel sebebi, birinci evrelerde büsbütün sessiz ve sinsi bir halde ilerlemesi. Sarılık, şiddetli karın ağrısı yahut ani kilo kaybı üzere bariz şikayetler baş gösterdiğinde, tümör çoklukla çoktan başka organlara yayılmış oluyor. Üstelik rutin bir tarama testinin bulunmaması, erken teşhis ihtimalini neredeyse büsbütün ortadan kaldırıyor. Hassas pozisyonu sebebiyle cerrahi müdahalenin çok güç olduğu tümörlere karşı kemoterapi ve radyoterapi de çoğunlukla yetersiz kalıyor.
Revolution Medicines isimli şirketin nisan ayında paylaştığı klinik sonuçlar ise bu karamsar tabloyu büsbütün değiştirme potansiyeline sahip.
Pankreas kanseri olaylarının yüzde 95’inden fazlasını “PDAC” ismi verilen özel bir doku çeşidi oluşturuyor. Metastaz yapmış hastaların neredeyse tamamında ise KRAS ismi verilen bir gendeki mutasyon öne çıkıyor. Bu genetik bozulma, hücre içindeki bir proteinin çok etkin hale gelmesine ve durmaksızın bölünmesine neden oluyor. Bilim insanlarının geliştirdiği ve “daraxonrasib” ismi verilen günde tek dozluk yeni ilaç, tam olarak bu noktada devreye girdi. İlaç, kanserin büyümesini tetikleyen o özel proteini büsbütün kapatmayı başarıyor.
Vücuduna kanser yayılmış 500 hasta üzerinde gerçekleştirilen Faz III klinik çalışmalarında, bu yeni sistemin gücü test edildi. Sonuçlar, klâsik damardan alınan kemoterapi uygulamalarıyla direkt karşılaştırıldı. İlacı kullanan hastaların, kemoterapi alanlara kıyasla hayatta kalma müddetini yaklaşık iki katına çıkardığı gözlendi. Üstelik ağır yan tesirler nedeniyle kemoterapi kümesindeki 11 hasta tedaviyi yarım bırakırken, yeni ilaç kümesinde bu sayı yalnızca bir bireyle sonlu kaldı. Hap formundaki bu tedavi, hastaların tümör kaynaklı şiddetli ağrılarını denetim altına almayı da kolaylaştırdı.
Onay süreci için geri sayım başladı
Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin yıllık toplantısında ayrıntıları paylaşılan ve New England Journal of Medicine mecmuasında yayımlanan çalışma, tıp otoritelerinden tam not aldı. Şirketin zirve yöneticisi Dr. Mark A. Goldsmith, elde edilen bu net muvaffakiyetin akabinde global onay müracaatları için hazırlıkları hızlandırdıklarını duyurdu.
Uzmanlar, bu gelişmenin pankreas kanserini büsbütün ortadan kaldıran bir mucize olmadığını hatırlatıyor. Hastalık bedenden büsbütün silinmese de şahsa çok pahalı, kaliteli ve uzun bir ömür müddeti sunuluyor. Yaklaşık 15 yıllık bir emeğin ve milyarlarca dolarlık bilimsel yatırımın eseri olan bu tedavi sistemi, Amerikan Besin ve İlaç Dairesi’nin resmi onayına sunulacak. Bilim insanları, ilacın çalışma mantığını temel alarak emsal gen mutasyonlarına sahip öbür dirençli kanser çeşitlerini de alt etmenin yollarını şimdiden araştırmaya başladı.
