İnternet dünyasında ve basında sıkça karşımıza çıkan “Milenyum jenerasyonu şu bölümü bitirdi, bu sanayiyi baltaladı” istikametindeki tartışmalar şimdi hafızalardaki yerini koruyor. O periyot gençlik; fizikî alışveriş mağazalarından kablolu televizyon yayıncılığına, hatta değerli taş piyasasına kadar akla gelebilecek her alanın sonunu getirmekle suçlanmıştı.
Dijital teknolojilerin ortasına doğan Z jenerasyonu sahneye birinci çıktığında, emsal bir faturanın bu kuşağa de kesileceği varsayım ediliyordu. Fakat rüzgar büsbütün bilakis döndü ve bugün yepisyeni bir süreç inşa ediliyor. Gençler, belli iş kollarının çöküşünden sorumlu tutulmak bir yana, artık klâsik alanların kurtarıcısı olarak alkışlanıyor.
Plak ve kaset üzere fizikî medya araçlarından sahaf kültürüne, basılı kitaplardan sinema salonlarına kadar pek çok klâsik kulvar, gücünü bu kuşağın beklenmedik ilgisinden alıyor. Yeni eğilimin son devirdeki en net kazananı ise beyazperde oldu. Dijital platform üyeliklerini gözünü kırpmadan iptal edip arkadaşlarıyla sinemaya gitmeyi tercih eden bu nesil, salonlara adeta can suyu veriyor. Gençlerin somut medyaya ve gerçek dünya tecrübelerine yönelmesi, global salgından bu yana tahtını sarsılmaz gören dijital yayın devleri için ise tehlikeli bir sürecin başlangıcı manasına geliyor.
Medya tüketim alışkanlıklarını inceleyen şimdiki bir araştırma raporu, cümbüş tercihlerinin yaş sayılarından çok jenerasyon kimliğiyle şekillendiğini gözler önüne seriyor. Bölüm tahlillerinde “algoritma kuşağı” olarak isimlendirilen bu jenerasyon, sınırsız içeriğin olmadığı bir periyodu hiç yaşamadı. Bu yüzden yeni üretimleri keşfetme süreçleri epeyce pasif ilerliyor; toplumsal medya akışları yahut görüntü platformlarının önlerine çıkardığı yönlendirmelerle hareket ediyorlar. Şaşırtan bir formda, yapay zekayı içerik bulmak gayesiyle kullanma oranları başka jenerasyonlara nazaran yüzde 13 daha yüksek. Birçok farklı alanda yapay zekaya aralıklı durmalarına karşın, gençlerin yarısından fazlası bu teknolojinin hazırladığı içerik özetlerinin insan eliyle yazılanlar kadar başarılı olduğuna inanıyor.
Ancak bu dijital bağımlılık, onların sinema salonlarını doldurmasına pürüz olmuş değil. Z nesli üyeleri, şu anda Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en faal sinema izleyicisi kitlesini oluşturuyor ve salonları ziyaret etme sıklıkları ülke ortalamasının yüzde 25 üzerinde seyrediyor. Dijital platformlarda ise durum tam aksisi; gençler yalnızca tek bir diziyi takip etmek için bir platforma üye oluyor, imali bir solukta bitirip tıpkı ay içinde aboneliğini sonlandırıyor. Bu istatistikler, global salgından beri kulaklarımıza fısıldanan “Gençler dijital yayıncılığı seçti, sinema salonları artık ölüyor” efsanesini büsbütün yerle bir ediyor.
Evde yaşanamayacak kolektif bir deneyim
Gençler için sinemaya gitmek, yalnızca vizyondaki bir sineması izlemekten çok daha derin bir manaya sahip. Onlar için bu hareket, tüm akşamı kapsayan ve toplumsal bağları güçlendiren kolektif bir deneyim demek. Salon seçimlerinde de ucuza kaçmıyorlar; devasa IMAX ekranlar, konforlu VIP koltuklar ve kaliteli atıştırmalıklar için bütçelerini zorlamaktan çekinmiyorlar. Sinemayı bir bütün olarak, meskende yaşanamayacak bir aktiflik olarak kodluyorlar.
Bu durum, Z neslinin parasına paha veren, birikimci ve finansal olarak temkinli imajıyla birinci bakışta çelişiyor üzere görünebilir. Ama işin aslı, gençler sinemada geçirilen bir geceyi hala epey hesaplı bir cümbüş alternatifi olarak görüyor. Sadakat programlarını, indirim kuponlarını ve sinema kartlarını sonuna kadar kullanarak bu tecrübesi bütçelerine uydurmayı çok düzgün biliyorlar.
Küresel salgın devrinin getirdiği ekonomik belirsizliklerle büyüyen bu kuşak, maddi bahislerde ne kadar temkinli olsa da hayatın tadını çıkaracakları gerçek tecrübeler için para harcamaktan çekinmiyor. Üretimci şirketler de bu ilgiyi karşılıksız bırakmıyor; sinema salonları artık bilgisayar oyunu uyarlamaları, kaygı sinemaları, anime gösterimleri ve genç yetişkinlere hitap eden üretimlerle dolup taşıyor. Z nesli salonlara koştukça, Hollywood da onları orada tutmak için içerik üretmeye devam ediyor.
