Güneş, parlak ışığı ve ısısıyla çabucak her gün kendini gösterir. Fakat aslında onun bu görünen yüzünün altında, bizim asla duyamayacağımız bir de ses var. Güneş durmaksızın ses dalgaları üretiyor, hem de dev boyutlarda.
Güneş’in içi hiç durmayan sıcak gazlarla dolu. Bu gazlar, derinlerden yüzeye hakikat büyük bir süratle yükseliyor. Saatte yüz binlerce mil süratle hareket eden bu sıcak cepler, yüzeye yaklaştıkça kaynayan su üzere hareket etmeye başlıyor. İşte bu dinamik hareketler, Güneş’in içinde ses dalgalarının oluşmasına neden oluyor.
Ancak bu sesler, bizim bildiğimiz manada kulakla duyulabilen sesler değil. Güneş’in içinde dolaşan dalgalar, basınç dalgaları. Yani tıpkı sesin hava molekülleri ortasında titreşerek ilerlemesi üzere. Lakin çok daha büyük bir ölçekte.
Bilim insanları Güneş’in sesini nasıl dinliyor?
Güneş’in içine bakmak, onun sırlarını keşfetmek hiç kolay değil. Yüzeyin altında ne olduğunu görmek mümkün olmadığından, bilim insanları onun çıkardığı bu sesleri izleyerek bilgi toplamaya çalışıyor.
Ses dalgalarının hareketi, geçtikleri unsurun yapısına nazaran değişiyor. Şayet iç katmanlardaki gazlar ağır ya da daha sıcaksa, ses farklı bir süratle ilerliyor. Bu farklar sayesinde araştırmacılar, Güneş’in iç yapısını katman katman haritalayabiliyor. Bu alana “helioseismoloji” deniyor.
Peki ancak bu sesler kulağımıza neden ulaşmıyor? Bunun iki temel nedeni var.
İlki, bu dalgaların dalga uzunluklarının inanılmaz uzun olması. Hem de yüzlerce mil kadar uzun. Bu da onların frekanslarının çok düşük olduğu manasına geliyor. Bizim kulaklarımız bu kadar düşük frekansları algılayamıyor.
İkincisi, Güneş ile ortamızda koca bir boşluk var. Sesin yayılabilmesi için bir ortama gereksinimi bulunuyor; hava, su ya da gaz gibi… Lakin uzay neredeyse büsbütün boş olduğundan, bu ses dalgaları Dünya’ya ulaşamıyor. Yani Güneş ne kadar “gürültü” yaparsa yapsın, bu sesler sessizlikte kayboluyor.

