Yaklaşık bir milyar yıl evvel dünyanın atmosferi neye benziyordu, iddia edebilir misiniz? Ne kadar uygun hesap yaparsanız yapın, o günkü havaya fizikî olarak ulaşamadıkça, tüm kestirimlerde yanılma hissesi olacaktır.
Ancak bilim insanları artık 815 milyon yıl evvel oluşmuş bir kaya modülü buldular ve içinde de bir hava baloncuğunun sıkıştığını fark ettiler. Bu, 815 milyon yıl evvelki havaya ilk elde temas edip inceleyebilmek manasına geliyor.
Araştırmacılar, Avustralya’da bir sondaj çekirdeğinden alınan kaya tuzu (halit) örnekleri üzerinde çalıştılar. Bu tuz kristallerinde vakitle oluşan minik gaz kabarcıkları, yani “inklüzyon” olarak isimlendirilen küçük hava kesecikleri bulunuyordu. Olağanda bu keseciklerin çok küçük oldukları düşünülür ve tahlil edilmeleri sıkıntı kabul edilirdi. Lakin bilim takımı, bu kristalleri vakumlu bir ortamda kırarak içlerindeki gazı hür bıraktı ve akabinde kütle spektrometreleriyle bu hava örneklerini tahlil etti.
Tahmin edilenden 5 kat daha fazla oksijen
Bu direkt tahlil sonucu, yaklaşık 815 milyon yıl evvelki atmosferdeki oksijen düzeyinin varsayım edilenden çok daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Yapılan ölçümler, o devirde atmosferdeki oksijen oranının günümüzdekinin yaklaşık yarısı kadar olduğunu gösterdi. Çağdaş Dünya atmosferindeki oksijen oranı %20,9 iken, bu devirdeki oran yaklaşık %10,3 ile %13,4 ortasında tespit edildi. Lakin bilim insanlarının varsayımlarında o periyot için oksijen oranı ortalama %2 civarıydı.
Dolayısıyla bu hava kabarcıkları, geçmişe dair çok önemli bir hesap kusurunu düzeltmiş oldu ve gezegenimizin gelişimi hakkında bize kıymetli yeni ipuçları verdi.
