ABD eski Başkanı Donald Trump, hükümetin çip üreticisi Intel’in yüzde 10’luk payını satın aldığını duyurdu. Açıklama, geçtiğimiz cuma günü düzenlenen bir basın toplantısında yapıldı. Lakin Reuters’ın haberine nazaran resmi duyuru şimdi paylaşılmış değil. Intel’in daha evvel vaat edilen CHIPS Yasası fonunu direkt öz sermayeye dönüştürme planı, birinci olarak ağustos başında gündeme gelmişti.
Intel CEO’suna yönelik tartışmalar
Trump’ın, Intel CEO’su Lip-Bu Tan ile yaptığı görüşmenin akabinde Tan’ın istifasını istemesi dikkat çekti. Trump toplantıda, “İşini sürdürmek için geldi, sonunda ABD’ye 10 milyar dolar kazandırdı. Böylelikle toplamda 10 milyar dolar elde ettik” tabirlerini kullandı.
Yatırımın detayları
Intel, daha sonra yaptığı basın açıklamasında hükümetin şirkete 8,9 milyar dolar kıymetinde ismi pay yatırımı yaptığını belirtti. Bu yatırımın, CHIPS Yasası kapsamında ayrılan 5,7 milyar dolar ve Secure Enclave programından sağlanan 3,2 milyar dolar ile finanse edildiği açıklandı. Intel’in daha evvel aldığı 2,2 milyar dolarlık CHIPS hibesi de eklendiğinde, hükümetin şirkete yaptığı toplam yatırım 11,1 milyar dolara ulaştı.
Hükümet, pay başına 20,47 dolar ödeyerek toplamda %9,9’luk bir hisse elde etmiş oldu.
“Bedava para” değil
Yatırımın, hükümetten karşılıksız takviye manasına gelmediğinin altı çiziliyor. ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, hisselerin oy hakkı bulunmayacağını öne sürse de ismi pay senetleri doğal olarak oy haklarıyla geliyor. Intel ise bu yatırımın pasif kalacağını, idare heyetinde temsil edilmeyeceğini ve yalnızca muhakkak istisnai durumlarda oy hakkı kullanılacağını açıkladı.
Intel’in güçlü geleceği
Intel, CHIPS Yasası kapsamında toplamda 10,86 milyar dolara kadar federal finansman almayı planlıyordu. CEO Tan’ın bu muahedeyi kabul etmesi, şirketin ayakta kalabilmesi için mecburî bir adım olarak bedellendiriliyor. Tan, Pat Gelsinger’ın 2024’teki ani emekliliğinin akabinde misyonu devralmıştı. Misyona geldiğinden bu yana şirketin iş gücünde %20’lik kesinti yaparak maliyetleri azaltmaya çalıştı.
Buna karşın, Intel’in yeni kuşak Panther Lake çiplerini geniş ölçekte üretmekte zorlandığı ve geleceğinin hâlâ bilinmeyen olduğu bildiriliyor.
Benzeri mutabakatlar yolda mı?
Trump idaresi, CHIPS fonlarından yararlanan öteki şirketlerle misal özsermaye muahedeleri planlamadıklarını belirtse de, alternatif finansal düzenlemeler dikkat çekiyor. Örneğin NVIDIA ve AMD’nin, ABD hükümetiyle Çin’e eser ihraç edebilmek için kârlarının %15’ini paylaşmayı öngören muahedeler yaptığı bildirildi.
