Küresel ısınmanın tesirleri her geçen ay daha besbelli hale gelirken, Eylül 2025 de dünya çapında rekor sıcaklıklarla anılan bir ay oldu. Avrupa Birliği’ne bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) tarafından açıklanan son datalara nazaran, geçtiğimiz ay Dünya genelinde ölçülen ortalama hava sıcaklığı 16,11°C’ye ulaşarak, kayıtlardaki en sıcak üçüncü Eylül ayı oldu.
Bu kıymet, 1991–2020 yılları ortasındaki Eylül ortalamasının tam 0,66°C üzerinde seyrediyor. Son bilgiler, insanlığın yol açtığı iklim krizinin karada ve denizde daima yüksek sıcaklıklara neden olduğunu açıkça gösteriyor.
Yıllık rekor tehlikede: 2025, en sıcak yıl olabilir
2023 yılı 16,38°C ortalama ile hala en sıcak Eylül rekorunun sahibi olsa da, 2025’in bu rekoru yakından takip etmesi uzmanları endişelendiriyor. Dünya, bu yıl esasen en sıcak ikinci Mayıs ayının akabinde, en sıcak üçüncü Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarını yaşadı.
2024 yılı global ortalama hava sıcaklığıyla tüm vakitlerin en sıcak yılı olarak kayıtlara geçmiş olsa da, mevcut ısınma eğilimi devam ederse 2025 yılının bu rekoru kırması ve listenin doruğuna oturması mümkün olabilir. Uzmanlar, bu daima artışın temel nedeninin atmosferde biriken insan kaynaklı sera gazı emisyonları olduğunu belirtiyor.
Copernicus datalarına nazaran, Ekim 2024’ten Eylül 2025’e kadar olan 12 aylık periyodun ortalama sıcaklığı, sanayi öncesi düzeylerin 1,51°C üzerinde ölçüldü. Bu durum, Paris İklim Mutabakatı’nda belirlenen global ısınmayı 1,5°C ile sonlandırma amacının, birinci sefer bu kadar uzun vadeli bir dönemde süreksiz olarak aşıldığı manasına geliyor. Bu, iklim değişikliğiyle uğraştaki kritik bir dönüm noktası olarak bedellendiriliyor.
C3S dataları, uydular, gemiler, uçaklar ve yer istasyonlarından elde edilen milyarlarca ölçüme dayanarak gezegenin aylık ortalama hava sıcaklığını temsil ediyor. Lokal bir bölgede 35°C’nin tehlikeli kabul edildiği düşünülürse, 16°C’lik bir global ortalama sıcaklık, gezegenin genel ısınma düzeyinin ne kadar yüksek olduğunu gösteriyor.
Bölgesel farklılıklar: Avrupa serin, Arktik kaygılı
Eylül ayında Avrupa genelinde ortalama kara sıcaklığı 15,95°C olarak belirlenirken, bu kıymet 1991–2020 ortalamasının 1,23°C altında kaldı. İskandinavya ve Doğu Avrupa ortalamanın üzerinde sıcaklıklar yaşarken, Batı Avrupa’nın birtakım bölgelerinde ise ortalamadan daha serin şartlar gözlendi.
Avrupa dışındaki bölgelerde ise Kanada, Grönland’ın birtakım kısımları, kuzeybatı Sibirya ve Antarktika’nın büyük kısımları ortalamanın üzerinde sıcaklıklarla boğuştu.
Diğer yandan, global ısınmanın en besbelli göstergelerinden olan deniz yüzeyi sıcaklıkları da rekor düzeylere çok yaklaştı. Deniz yüzeyi sıcaklığı 20,72°C olarak ölçüldü ve bu, 2023’teki rekorun yalnızca 0,2°C gerisinde kaldı. Okyanusların da uzun vadeli ısınma trendini sürdürdüğünü gösteren bu durum, deniz ekosistemleri için büyük tehdit oluşturuyor.
Son olarak, Arktik deniz buzunun alanı, uyduların kayıt tutmaya başladığı periyottaki en düşük 14. düzey olan 5,07 milyon kilometrekare olarak kaydedildi. Bu düşük düzeyler, Kuzey Kutbu’ndaki sıcaklıkların olağanın epey üzerinde seyrettiğini ve buz örtüsünün kış aylarındaki toparlanma suratının yavaşladığını gösteriyor.
