Batı Avustralya’nın ıssız Pilbara bölgesinde, bir maden erişim yolu üzerinde bulunan yanan bir cisim, yetkilileri alarma geçirdi ve uzaydan kaynaklanan tehlikelerle ilgili kaygıları yine gündeme taşıdı. Lokal polis tarafından duyurulan bu olay, gökyüzünden Dünya’ya düşen ve uzun müddet yanmaya devam eden bir objenin mümkün risklerini gözler önüne serdi.
Curtin Üniversitesi’nden uzay çöpü uzmanı Profesör Steven Tingay, sosyal medyada paylaşılan imajların, cismin yere düştüğünde alevler içinde olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösterdiğini belirtti. Tingay, daha evvel bu türlü bir olaya şahit olmadığını tabir ederek, uzaya fırlatılan obje sayısındaki katlanarak artış nedeniyle bu çeşit olayların gelecekte daha sık yaşanabileceği istikametindeki kaygısını lisana getirdi.
Uzay çöpleri kelam konusu olduğunda genel telaş, birine isabet etme ihtimali üzerinde ağırlaşır. Lakin Tingay, bu ihtimalin çok düşük olduğunu kabul etmekle birlikte, hala yanıyorken yer düzeyine ulaşan bir cismin yaratacağı farklı tehlikelere dikkat çekiyor. Tingay’e nazaran, şayet yanan bir obje kuru bir günde ormanlık bir alana düşerse, büyük bir orman yangınına yol açabilir. Ormanlar insan bedeninden çok daha geniş bir alanı kapladığı için, cismin düşme ihtimalleri ve mümkün sonuçları tekrar değerlendirilmeyi gerektirebilir.
Ayrıca, bu çeşit cisimlerin kimilerinin yapısında epey ziyanlı hususlar bulunabileceği uyarısı yapılıyor. Yanan bir objenin zehirli dumanlar salma ihtimali, halkın bu tıp kalıntılardan katiyetle uzak durması ve derhal polisi araması gerektiğini gösteriyor.
Gizemli cismin kaynağı bilinmiyor
Cismin kaynağı şimdi resmi olarak belirlenemedi. Flinders Üniversitesi’nden Dr. Alice Gorman (“Uzay Çöpü Doktoru” olarak biliniyor), objenin Eylül ayı sonlarında fırlatılan bir roketin dördüncü kademesine, bilhassa de bir Jielong roketine ilişkin olabileceğini öne sürdü.
Ancak Profesör Tingay, kesin bilgi olmadan spekülasyon yapmaktan kaçınıyor. Olay sırasında rastgele bir “yeniden giriş uyarısı” yahut “kontrollü yine giriş” belirtisi bulunmadığını belirten Tingay, şimdiye kadar hiçbir ülkenin yahut şirketin sorumluluk üstlenmediğini söz etti. Uzmanın en âlâ yaklaşım olarak gördüğü şey, cismin bileşenlerini belirleyerek bir üreticiyle eşleştirmek, fakat yangının delilleri yok etme ihtimali nedeniyle bunun hayli güçlü bir süreç olacağı düşünülüyor.
Cismin bulunma hali de düşüş anının gizemini koruyor. Objeyi gören olsaydı durum farklı olabilirdi, lakin Tingay, düşüşün muhtemelen gündüz saatlerinde gerçekleştiğini ve yanlışsız yere bakılmadığı sürece fark edilmesinin sıkıntı olduğunu iddia ediyor.
Evimize yaklaşan tehlike
Uzay bilimciler, son on yılda teleskoplarının yörüngedeki objeleri tespit edip izlemek için ne kadar uygun olduğunu keşfetti ve bu durum onları “uzay durum farkındalığı” alanına yöneltti. Profesör Tingay’in ekibi de bu üzere olayları varsayım etmek ve izlemek için çalışıyor, lakin bu son örnek, işlerinin ne kadar şiddetli olduğunu bir kere daha gösterdi.
Tingay, cismin “yolun ortasında alev almış üzere göründüğünü” belirterek, bu cins olayların “evimize biraz yaklaştığı” yorumunu yaptı. Uzay fırlatmalarının süratle yaygınlaşmasının muhtemel sonuçlarına, bilhassa üst atmosferdeki unsur birikiminin yaratabileceği tesirlere gereğince dikkat edilmediği istikametindeki kaygısını lisana getirdi.
Benzer olayların geçmişte hukuksal ve mali sonuçları olmuştu. 1979’da, Batı Avustralya’nın Esperance Bölgesi, ABD’ye ilişkin Skylab uydusunun enkazının kendi topraklarına inmesinin akabinde NASA’ya paklık faturası göndermişti. Bundan bir yıl evvel ise, yüksek radyoaktif bir Rus uydusunun Kanada’ya düşmesi, Kanada için daha büyük bir maliyetle sonuçlanmıştı.
