Eğer geçmişte Mars’ta rastgele bir halde hayat oluştuysa, izlerinin hala gezegenin derinliklerinde, donmuş halde saklanıyor olması büyük bir ihtimal. NASA ve Penn State Üniversitesi’nin ortaklaşa yürüttüğü yeni bir çalışma, gelecekteki misyonların Kızıl Gezegen’deki antik mikroplara ilişkin biyomolekül modüllerini bulma talihinin on milyonlarca yıl sonra bile devam ettiğini gösteriyor.
Araştırmacılar, laboratuvar ortamında Mars şartlarını simüle ederek, E. coli bakteri örneklerini hem saf su buzu, hem de Mars toprağında yaygın olarak bulunan silikat bazlı kayalar ve kil karışımında dondurdu. Örnekler, Mars’ın buzlu bölgelerinin ortalama sıcaklığı olan eksi 51.1 santigrat dereceye kadar soğutuldu. Daha sonra, 20 milyon yıllık Mars maruziyetini simüle eden radyasyon düzeylerine maruz bırakıldı ve modelleme yoluyla bu müddet 50 milyon yıla kadar genişletildi.
Çalışmanın ortak muharriri ve jeoloji bilimleri profesörü Christopher House, elde edilen sonuçların son derece umut verici olduğunu belirtti. House, “Elli milyon yıl, Mars’taki mevcut yüzey buz birikintilerinin beklenen yaşından çok daha uzun bir müddet. Bu, buzun içinde bulunan organik ömrün korunabileceği manasına geliyor ve gelecekteki misyonların bu izleri yüzeye yakın yerlerde bulması mümkün” açıklamasını yaptı.
Yaşamın koruyucusu: Saf buz
Deneylerin en çarpıcı sonucu, proteinlerin yapı taşları olan amino asitlerin, saf buzda, toprakla karıştırılmış buza nazaran çok daha güzel hayatta kalması oldu. Simüle edilen 50 milyon yıllık radyasyon maruziyetinden sonra, saf buz içindeki özgün amino asitlerin %10’undan fazlası bozulmadan kalırken, Mars toprağı karışımındakiler on kat daha süratli parçalanarak hayatta kalamadı. Araştırmacılar, Jüpiter’in uydusu Europa ve Satürn’ün uydusu Enceladus’takine emsal daha soğuk sıcaklıklarda bu bozulma suratının daha da azaldığını da tespit ettiler.
Araştırmacılar, saf buzun bir çeşit esirgeyici kalkan misyonunu üstlendiğini söylüyor. Saf buzda, radyasyon yan eserleri olan özgür radikaller hapsolup hareketsiz hale geliyor ve biyolojik moleküllerin kimyasal parçalanmasını yavaşlatıyor. Buna karşılık, Mars toprağındaki mineraller, yıkıcı parçacıkların hareket etmesine ve daha fazla hasara yol açmasına müsaade veren ince sıvı katmanları oluşturuyor üzere görünüyor.
NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden araştırmanın başyazarı Alexander Pavlov, “Bu sonuçlar, saf buz yahut buzun baskın olduğu bölgelerin, Mars’ta eski biyolojik gereç aramak için ülkü yerler olduğunu gösteriyor” dedi.
Bu bulgular, gelecekteki Mars misyonlarının hangi alanları hedefleyeceğinin daha uygun planlanmasına ve yeraltı buz birikintilerine delme kapasitesine sahip araçların nasıl tasarlanacağına ışık tutuyor. Mars’taki buz birikintilerinin birçoklarının iki milyon yıldan daha eski olduğu biliniyor, bu da daha erken bir periyoda ilişkin biyomoleküler izlerin donmuş buzun içinde korunmuş olabileceği manasına geliyor.
