Teknoloji inanılmaz bir süratle ilerlerken, üreticiler her yıl daha süratli ve daha yüksek çözünürlüklü aygıtlarını piyasaya sürüyor. Lakin bu süratli ilerleme, tüketiciler açısından “bu yenilik nitekim paramıza bedel mi?” sorusunu da doğuruyor. Bilhassa 4K ve 8K üzere ultra yüksek çözünürlüklü (UHD) televizyonlar kelam konusu olduğunda, insan duyu organlarının bu görsel şölene ayak uydurup uyduramadığı büyük bir merak konusu.
Cambridge Üniversitesi ve Meta Reality Labs’tan araştırmacılar, insan gözünün çözünürlük hudutlarını bilimsel bir deneyle inceleyerek bu sorunun yanıtını aradı. Elde edilen sonuçlar, TV üreticilerinin dizaynlarını yine gözden geçirmesi gerektiğini düşündürecek nitelikte.
Çalışmanın ortak muharriri Profesör Rafał Mantiuk, “Ekranınızda daha fazla piksel varsa, daha az verimlidir, daha maliyetlidir ve onu çalıştırmak için daha fazla süreç gücü gerekir” diyerek araştırmanın emelini açıkladı. Mantiuk, ekran çözünürlüğünü daha fazla artırmanın mantıklı olmadığı o kesin noktayı bulmak istediklerini söylüyor.
Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için klasik görme testlerine misal bir deney düzeneği kurdu. İştirakçilere, dijital bir ekranda yaklaşan ve uzaklaşan ince tonlamalı desenler gösterildi. Tıpkı bir göz tabibinin alt satırdaki harfleri okutması üzere, bu test de kişinin oturduğu izleme aralığına nazaran bir televizyonun gerçekte nasıl göründüğünü anlamalarını sağladı.
Veriler, iştirakçilerin görüş alanının bir derecelik dilimine kaç piksel sığabileceğini iddia etmek için kullanıldı; bu ölçüme derece başına piksel (PPD) ismi verildi. Sonuçlar, insan gözünün eski “20/20 görüş” tabirinin ima ettiğinden daha yüksek bir çözünürlük sonuna sahip olduğunu gösterse de, bu sınırlamalar renkli manzaralarda değerli ölçüde düşüyor.
Ortalama PPD bedeli gri tonlamalı manzaralar için 94 iken, bu paha kırmızı ve yeşil ayrıntılar için 89 PPD’ye, sarı ve mor ayrıntılar içinse şaşırtan biçimde 53 PPD’ye kadar düştü.
Profesör Mantiuk’ın açıkladığına göre, “Beynimiz aslında renkli ayrıntıları çok düzgün algılama kapasitesine sahip değil, bu yüzden bilhassa çevresel görüşte bakıldığında renkli imajlarda büyük bir düşüş gördük. Gözlerimiz özünde o kadar da uygun olmayan sensörlerdir, fakat beynimiz bu bilgileri görmemiz gerektiğini düşündüğü şeye dönüştürür.”
8K gerçekleri
Bu bulgular, çoğumuz için 4K ve özellikle 8K üzere UHD televizyonların, piksel sayısını algılayabileceğimizden çok daha fazlasını sunduğu manasına geliyor. Diğer bir deyişle, gözlerimiz 8K üzere yüksek bir çözünürlükteki pikselleri algılayabilecek kadar gelişmiş durumda değil.
Nature Communications mecmuasında yayımlanan bu çalışma, üreticilerin karar verme süreçlerini tesirler mi, bilinmez. Ancak bilim insanları, üreticilerin karidesler üzere inanılmaz gözlere sahip canlılara hitap eden lüks TV’ler üretmek yerine, artık nüfusun büyük çoğunluğunun sahiden ne görebildiğini anlayarak, paranın karşılığını veren daha verimli ve düşük maliyetli teknolojiler tasarlamaları davetinde bulunuyor.
