Bazı kanser tiplerinin yaygınlığı, global çapta ve farklı yaş kümelerinde beklenmedik bir halde artıyor. Yeni bir milletlerarası araştırma, obeziteyle yakından kontaklı kanser olaylarındaki artışın, daha evvel odaklanıldığı üzere yalnızca gençlerle hudutlu olmadığını, hem genç hem de yaşlı yetişkinleri etkilediğini ortaya koydu. Bu durum, son yıllarda gözlemlenen kanser olaylarındaki yükselişin gerisindeki risk faktörlerinin, toplumun genelini ilgilendiren ortak bir duruma işaret ettiğini gösteriyor.
İngiltere’deki bilim insanları, 2003-2017 yılları ortasında Asya, Avrupa, Afrika, Amerika ve Avustralya’daki 42 ülkeden toplanan 15 yıllık kanser izleme datalarını tahlil etti. Araştırmacılar, geçmiş çalışmaların gençler ortasında artışa dikkat çektiği 13 kanser tipine odaklanarak, kanser eğilimlerine milletlerarası ve ömür uzunluğu süren geniş bir perspektiften bakmayı amaçladı.
Yapılan tahlil, incelenen ülkelerin birçoklarında, 50 yaşın altındaki yetişkinlerde, tiroid, göğüs, kolorektal, böbrek, endometriyal kanser ve lösemi olmak üzere altı kanser çeşidinde bariz bir artış olduğunu tespit etti. Lakin en çarpıcı bulgulardan biri, bu kanser tiplerinden beşinin (tiroid hariç) yaşlı yetişkinler ortasında da misal bir artış eğilimi göstermesiydi.
Tek istisna, genç yetişkinlerdeki artışın daha bariz olduğu kolorektal kanserdi; yaşlı yetişkinlerde bu hadiselerdeki artış ülkelerin sırf yarısında görüldü ve oranı ekseriyetle gençlere nazaran daha düşüktü.
Bulguların manası ve alınabilecek önlemler
Annals of Internal Medicine mecmuasında yayımlanan bu sonuçlar, gençlerdeki kanser olaylarındaki artışın bir yanılsama olmadığı manasına gelmese de, tabloyu epey karmaşıklaştırıyor. Şayet kanser hadiseleri tüm yaş kümeleri ortasında artıyorsa, bu durum yalnızca genç yetişkinleri etkileyen özel bir çevresel faktörden fazla, çabucak herkeste ortak olan risk faktörlerinin sorumlu olduğunu öneriyor.
Bu bağlamda, hem genç hem de yaşlı yetişkinlerde artış gösteren kanser tiplerinin çabucak hepsinin, dünya genelinde giderek yaygınlaşan bir durum olan obezite ile güçlü bir formda temaslı olması, dikkatleri ortak risk faktörlerine çekiyor.
Bu bilgi, bilim insanları ve sıhhat kuruluşları için kritik ehemmiyete sahip. Aksi takdirde, araştırmalar ve tedbire uğraşları yalnızca gençlerdeki artışı bilakis çevirmeye odaklanabilirken, aslında tüm nüfusu etkileyen obezite üzere temel risk faktörleri gözden kaçırılabilirdi.
Öte yandan, kolorektal kanser eğilimlerindeki bariz fark, gençlerin karşı karşıya kalabileceği farklı yahut eşsiz sıhhat risklerine (örneğin belli gastrointestinal enfeksiyonlara daha fazla maruz kalma gibi) de işaret etmeye devam ediyor. Müellifler, bu bulguların gelecekteki araştırmalara ve halk sıhhati kılavuzlarına değerli bilgiler sağlayacağını belirtiyor.
