Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) bağlı, gezegenimizin yüzeyindeki minerallerin yaydığı ışık dalga uzunluklarını tahlil etmek üzere tasarlanmış eşsiz bir aygıt olan Dünya Yüzey Mineral Toz Kaynağı Araştırması (EMIT) Görüntüleme Spektrometresi, şu ana kadar beklenenin çok ötesinde bir performans sergiledi. Aslında toz ve materyal haritalaması için geliştirilmiş olan bu aygıt, NASA araştırmacıları tarafından metan ve karbondioksit sızıntılarının yanı sıra okyanus kirliliğini izlemek için de muvaffakiyetle kullanılıyor.
EMIT spektrometresi, son vakitlerde yapılan bir çalışmada Tijuana Irmağı’ndan Pasifik Okyanusu’na yayılan bir atık su sızıntısını tespit etmeyi başardı. Araştırmacılar, bu muvaffakiyet sayesinde fizikî olarak su örneği almaya muhtaçlık duymadan atık suyun yayılımını takip ederek sızıntıyı haritalandırabildiler.
Cihazın bu yeteneği, bilhassa etraf kurumları için çok büyük ehemmiyet taşıyor. Kuşkulu kirlenme bölgelerinin süratle tespit edilebilmesi ve halka daha yanlışsız plaj suyu güvenliği ikazları sunulabilmesi, beşerler için sağlıklı bir tecrübe sunmanın yanı sıra doğal çiçeklenmeler üzere olayların takibini de kolaylaştırıyor.
Mevcut su kalitesi izleme metotları ekseriyetle “kaynak yoğun” ve hudutlu kapsama alanına sahipken, EMIT çok daha geniş bir alanda ve klâsik tekniklerin erişemediği yerlerde izleme yapabiliyor.
Nasıl tespit edebiliyor?
EMIT, suda bir “işaret” vazifesi gören 620 nanometrelik spektrum çukuru özelliğini kullanarak yansıyan ışıktaki düşüşü tespit etti. Atık su konsantrasyonları arttıkça, bu özellik değişimi yansıtarak kirlilik bulutunun izlediği yolu ortaya çıkardı. Işığın görünür ve kızılötesi dalga uzunluklarında yapılan bu hassas ölçümler, yüzeyin altında gizlenen kirleticilerin varlığını gösteriyor.
Bu teknolojinin başarısı, atık su kirliliğini haritalamak, izlemek ve anlamak için spektroskopik sensörlerin ne kadar umut verici olduğunu kanıtlıyor. Çalışma, uzun müddettir kirlilik kaynağı olan Tijuana Nehri’ndeki bilinen bir sıkıntıya odaklanmış olsa da, misal formda kirlenmiş öbür kıyı ve haliç sistemlerine de çarçabuk uygulanabilir.
Geleneksel olarak su kalitesini anlamak için gereken manuel bakteri konsantrasyonlarının alınması üzere zahmetli ve mecburî süreçler, optik uydu görüntüleme tahlilleriyle çok daha az zahmetli hale gelecek. Spektral görüntüleme, mevcut örnekleme sürecine bir alternatif olmasa da, süreci hızlandırabilir ve örnekleme gruplarının riskli şartlarda çalışma gereksinimini azaltabilir.
