Tüm dünyada yüz binlerce insanın hayatını tehdit eden kalp hastalıklarında, tedavi yaklaşımlarını kökten değiştirebilecek büyük bir keşif yapıldı. Bilim insanları, olağanda yenilenme yeteneğini doğumdan sonra kaybeden insan kalbinin, aslında kendi hasarlı hücrelerini onaracak bâtın bir potansiyele sahip olduğunu buldu.
Bir kişi kalp krizi geçirdiğinde yahut kalp yetmezliği yaşadığında, hayati kalp kası hücreleri, yani kardiyomiyositler kaybolur ve yetişkin bir kalp bu hücreleri geri kazanamaz. Bu durum, hastaların ilaçlara, implant aygıtlarına, ameliyata ya da son deva olarak nakle bağımlı kalması manasına gelir.
Ancak New York’taki Mount Sinai’deki Icahn Tıp Fakültesi’nden uzmanlar, doğumdan kısa bir müddet sonra kapanan bir genin “yeniden aktive edilerek” yeni ve fonksiyonel kalp hücreleri üretebileceğini keşfetti. Bu, bedenin semptomları yönetmekten fazla, kalbi nitekim onarmaya odaklanan bir tedavi paradigmasına geçiş yapması manasına geliyor.
Mount Sinai’deki kardiyovasküler rejeneratif tıp yöneticisi Dr. Hina Chaudhry, “Kalp hastalıkları dünya çapında önde gelen vefat nedenidir, lakin yetişkin insan kalp kası hücreleri doğumdan sonra bölünmeyi durdurur” diyor. Grup, on yıldan uzun bir müddet evvel birebir tekniğin domuzlarda işe yaradığını kanıtlamıştı, lakin artık birinci kere orta yaşlı yetişkin insan kalp hücrelerinde muvaffakiyet göstererek bu alanda kıymetli bir eşiği aştı.
Uykudaki geni uyandırmak: Cyclin A2’nin gücü
Bu ihtilal niteliğindeki teknik, hamilelik sırasında kalp hücrelerinin bölünmesi ve büyümesi için gerekli olan ve doğal olarak oluşan Cyclin A2 (CCNA2) ismi verilen bir genin gücünden yararlanıyor. Fakat bu kıymetli genin doğumdan kısa bir mühlet sonra devre dışı kalması, yetişkin kalp hücrelerinin hasar gördüklerinde kendilerini onaramamaları manasına geliyor.
Araştırma takımı, 21, 41 ve 55 yaşlarındaki donör organlarından alınan kalp kası hücrelerine, zararsız bir virüs kullanarak CCNA2 geninin etkin bir versiyonunu enjekte etti. Sonuçlar inanılmazdı; bilhassa iki yaşlı hastadan alınan hücrelerde, kalp hücrelerinin tekrar bölündüğü ve ortaya çıkan yeni hücrelerin olağan, sağlıklı kalp hücreleri üzere davrandığı gözlemlendi.
Daha ayrıntılı tahliller, CCNA2’nin kalp hücrelerinin belli büyüme genlerini yine aktive etmesine yardımcı olduğunu ve böylelikle hücreleri kısa müddetliğine de olsa “saati geri çevirerek” kalbi onarmaya ikna ettiğini gösterdi.
Dr. Chaudhry, bu keşfi “yaklaşık yirmi yıllık çalışmanın doruk noktası” olarak nitelendirdi. Chaudhry, “kalbin, uykuda olan hücre bölünme genlerini tekrar canlandırarak yenilenebileceği kavramına öncülük ettik ve artık bu vizyonu hastalara bir adım daha yaklaştırdık. Gayemiz, kalp krizi yahut kalp yetmezliği sonrasında kalbin kendini güzelleştirmesini sağlayacak bir tedavi sunmak ve böylelikle nakil yahut mekanik aygıtlara olan gereksinimi azaltmaktır” dedi.
Bu potansiyel hayat kaynağı, kalp yetmezliğiyle yaşayan bir milyondan fazla ve her yıl kalp krizi geçiren yüz binlerce kişi için büyük bir umut vaat ediyor. Bir sonraki kritik adım, tedavinin kalp rahatsızlığı olan şahıslarda klinik olarak test edilebilmesi için Amerika Besin ve İlaç Dairesi’nden gerekli onayın alınması olacak.
Çalışmanın bulguları Regenerative Medicine mecmuasında yayımlandı.
