Sosyal medya devlerinden Meta platformu, kullanıcı tecrübesini ve güvenliğini ön planda tuttuğunu sıklıkla lisana getirse de, yayımlanan yeni bir rapor şirketin reklam gelirlerinin karanlık yüzünü gözler önüne seriyor. Reuters tarafından hazırlanan bu kapsamlı rapor, Meta platformlarında dolandırıcılık gayeli ve yasa dışı eserleri pazarlayan reklamlardan her yıl milyarlarca dolar kazanıldığını sav ediyor. Raporda ayrıntılandırılan şaşırtan sayılar, şirketin bu kontrol meselesini neden denetim altına alamadığına dair değerli soruları gündeme taşıyor.

Reuters’ın ulaştığı şirket içi dokümanlara nazaran, Meta geçen yıl dolandırıcılık maksatlı reklamlardan elde edilen gelirin toplam reklam gelirinin yüzde 10’una kadar ulaşabileceğini ve bunun yaklaşık 16 milyar dolara denk gelebileceğini varsayım etmiş durumda. Bu devasa sayının içerisinde; geçersiz e-ticaret siteleri, aldatıcı yatırım planları, yasa dışı çevrimiçi kumarhaneler ve yasaklı tıbbi eserlerin satışı üzere birçok farklı dolandırıcılık tipi bulunuyor.

Raporun ortaya koyduğu bir öteki çarpıcı varsayım ise, Meta platformlarındaki dolandırıcılıkların yaygınlığına işaret ediyor. Şirket araştırmacıları, platformların ABD’deki tüm başarılı dolandırıcılık olaylarının üçte birinde bir halde rol oynadığını hesaplıyor. Bu durum, dolandırıcılıkların platform üzerindeki ciddiyetini açıkça gösteriyor.

Reuters raporu, Meta’nın vakit zaman kendi kontrol takımlarının bu cins reklamlarla gayret etmesini zorlaştıran iç süreçlerini detaylandırıyor. Hatta birtakım uygulamaların, tekrarlayan dolandırıcıların reklam satın almaya devam etmesine müsaade verdiği belirtiliyor.

Rapora nazaran, “finansal dolandırıcılığı teşvik ettiği” belirlenen “küçük bir reklam verenin” bile, platformdan büsbütün engellenmeden evvel en az sekiz defa ihlal nedeniyle işaretlenmesine müsaade verilmiş. Daha da dikkat cazibeli olanı, “daha büyük harcama yapan” ve yüksek gelir getiren reklam verenlere karşı daha hoşgörülü davranılması; bu bireylerin platformdan çıkarılmadan evvel 500’den fazla ikaz almasına müsaade verilmesi.

Bu durum, Meta’nın kullanıcıları için belirlediği katı içerik standartlarıyla karşılaştırıldığında şaşırtan bir tezat. Raporda, şirketin bu cins reklamları engellemekte neden zorlandığının temel nedeni de vurgulanıyor: Yüksek finansal risk.

Kar kaybı kaygısı kontrolü engelledi mi?

Raporda yer alan bilgilere nazaran, Meta’nın bu yıl kaldırmak zorunda kaldığı yalnızca dört reklam kampanyasının bile şirkete 67 milyon dolar gelir sağladığı tespit edilmiş. Bu derece büyük bir finansal teşvik, şirket içindeki yöneticilerin, karlılığı olumsuz etkilemeden dolandırıcılık reklamlarını nasıl denetim altına alacakları konusunda büyük bir ikilem yaşadığını gösteriyor. Hatta, bir periyot yöneticilere, “şirketin toplam gelirinin %0,15’inden fazlasına mal olabilecek” aksiyonlarda bulunmamaları istikametinde talimat verildiği argüman ediliyor.

Konuyla ilgili Reuters’a açıklama yapan Meta, dolandırıcılık reklamlarından elde edilen gelirin yüzde 10’luk iddiasının “kabaca ve çok kapsayıcı” olduğunu savunurken, lakin alternatif bir gelir varsayımı paylaşmayı reddetti. Meta sözcüsü Andy Stone ise, şirketin bu mevzuya ne kadar kıymet verdiğini şu sözlerle ifade etti: “Son 18 ayda, global olarak dolandırıcılık reklamlarıyla ilgili kullanıcı bildirimlerini yüzde 58 oranında azalttık ve 2025 yılına kadar 134 milyondan fazla dolandırıcılık reklam içeriğini platformdan kaldırdık.“