Arnavutluk ve Yunanistan hududunun çabucak altında, nemli ve gizemli bir mağaranın derinliklerinde, bilim insanları hayal gücünü zorlayan bir keşfe imza attı. Tam 106 metrekarelik bir alana yayılmış, teknik olarak bir balinayı bile yakalayabilecek büyüklükte bir örümcek ağı ortaya çıkarıldı. Bu ince ve geniş yapının, çeşidinin şimdiye kadar bulunan en büyük örneği olduğu düşünülüyor.
Bu devasa yapının tek bir örümceğin yapıtı olmadığını duymak, bir nebze rahatlatıcı olsa gerek. Araştırmacılar, ağdaki örümcek yoğunluğunu incelediklerinde, bu koloni ağının yaklaşık 111.000 örümcekten oluştuğunu kestirim etti. Ayrıyeten bu ağ, yalnızca tek bir çeşidin iş birliğiyle de inşa edilmemişti.
Ağdan alınan genetik örnekler, yapının yaklaşık 69.000 mesken örümceği ve 42.000’den fazla Prinerigone vagans cinsinden oluştuğunu gösterdi. Çalışmanın müellifleri, bu keşfin, “genellikle yüzeyde etkileşime girmeyen bu cinslerde koloni ağ oluşumunun birinci belgelenmiş örneği” olması nedeniyle bilimsel açıdan büyük ehemmiyet taşıdığını belirtiyor.
Kükürt kokulu mağaradaki hayalet ekosistem
Bu sıra dışı keşfin yapıldığı yer, Kuzey Yunanistan’da dış dünyayla buluşan, lakin güney Arnavutluk’un altında derin kısımlara sahip dolambaçlı bir mağara olan Kükürt Mağarası’ydı. Yakındaki iki mağarayla birlikte bu bölge, ince bir kireçtaşı şeridine oyulmuş, devasa odalar ve kıvrımlı tünellerden oluşan geniş bir yeraltı labirenti oluşturuyor.
Mağaranın derinliklerinde, çürük yumurta yahut kızgın bir kokarca üzere kokan, kükürt açısından varlıklı doğal su kaynakları fışkırıyor. Kükürtlü su akıntısı mağaranın tamamından geçerek girişteki Sarandaporo Nehri’ne dökülüyor.
Bu tuhaf, kükürt zengini ortam, mağarada alışılmadık bir ekosistem oluşmasına katkıda bulunmuş durumda. Birçok ekosistem, bitkilerin güneş ışığını güce dönüştürdüğü fotosenteze dayanırken, Kükürt Mağarası’nın temeli kemoototrofi ile sürdürülüyor. Yani, mikroorganizmalar kükürt bileşikleri üzere inorganik unsurları kimyasal tepkiler kullanarak güce dönüştürüyor.
Çok sayıda kükürt seven bakteri, mağaranın birtakım kısımlarını kaplayan yapışkan bir biyofilm oluşturmuş durumda. Bu mukus gibisi katman, minik tatarcık larvaları ve sinekler için ana besin kaynağı ve bunlar da mağarada yaşayan binlerce örümceğin en sevdiği yiyecek. Bu yüzden tahminen de çok şaşırtan olmayan bir biçimde, devasa ağın büyük kısmı, araştırmacıların “alışılmadık derecede ağır bir küçük tatarcık sineği sürüsü” fark ettiği bir duvar kısmında yer alıyordu.
Bu keşif binlerce örümceğin ortak yapıtı olsa da, birtakım tekil örümcek cinsleri de tek başlarına devasa ağlar örebiliyor. Bunun en etkileyici örneği, doğu Madagaskar’ın ova ormanlarına has olan Darwin’in kabuk örümceği. Bu örümcekler yalnızca bir madeni para büyüklüğünde olmalarına karşın, su kütlelerinde 25 metreye kadar uzanan ve 28.000 santimetrekareye varan alanları kaplayan küre ağlar örebilme yetenekleriyle tanınıyorlar.
Bu koloni ağı hakkındaki çalışma, Subterranean Biology mecmuasında yayımlandı.
