Tayland’ın kuzeyindeki Pha Daeng Mağarası etrafında biyolojik çeşitlilik araştırmaları yapan bir bilim insanı grubu, beklenmedik bir keşfe imza attı. Bölgedeki yaban hayatını inceleyen araştırmacılar, bir kayanın üzerinde çiftleşmekte olan iki ejderha kırkayağı (dragon millipede) fark etti. Fakat daha yakından yapılan incelemede, bu canlıların bilinen hiçbir çeşide ilişkin olmadığı, büsbütün yeni bir çeşit olduğu bulundu.
Bu yeni cins, adeta mitolojik bir canavarı andırıyor. Yaklaşık 2,5 santimetre uzunluğundaki bu kırkayak, kimi ejderha tasvirlerinde olduğu üzere, uzun bacaklara sahip ve gövdesini oluşturan 20 segmentin her birinde sivri çıkıntılar bulunuyor. Bu görünümü, onu bilimsel ismi Desmoxytes olan ejderha kırkayakları cinsi içinde çabucak öne çıkarıyor.
Araştırmacılar, bulgularını Tropical Natural History mecmuasında yayımladıkları kapsamlı bir makale ile bilim dünyasına duyurdular. Bu yeni çeşide, Tayland Etraf Araştırmaları ve Korunması alanına yaptığı katkılardan ötürü Tayland Kraliyet Prensesi Maha Çakri Sirindhorn’un onuruna Prenses Ejderha Kırkayağı ismi verildi.
Genetik tahlille doğrulanan evrimsel ayrışma
Ejderha kırkayakları üzerine yapılan bilimsel çalışmalar, halihazırda 84 çeşidin bulunduğu bu cinsi sekiz farklı kümeye ayırıyor. Son yıllarda yeni tiplerin keşfi hızlanırken, araştırmacılar tipleri birbirinden ayırmak ve akrabalık ilgilerini çözümlemek için hem fizikî görünümü hem de genetik dataları kullanıyor.
Prenses Ejderha Kırkayağı’nın yeni bir tıp olduğu, kapsamlı genetik tahlillerle doğrulandı. Takım, canlının ayrıntılı beden yapılarını yüksek güçlü mikroskoplar ve altın kaplamalı örnekler kullanarak fotoğrafladı. Fizikî özellikleri bilinen öteki Desmoxytes cinsleriyle karşılaştırıldı. Ayrıyeten, kırkayakların bacaklarından ve beden segmentlerinden DNA örnekleri alındı.
Üç farklı gen üzerindeki tahliller sonucunda, yeni çeşidin bilinen tüm çeşitlerden yüzde 10 ila 18 ortasında genetik olarak farklı olduğu tespit edildi. Gelişmiş genetik araçlar kullanılarak hazırlanan evrim ağacı, her yeni cinsin kendi kısmında yer aldığını ve ortak bir atadan gelmelerine karşın farklı olarak evrimleştiklerini mutlaklaştırdı.
Şu ana kadar Prenses Ejderha Kırkayağı’nın yalnızca Kuzey Tayland’daki bu mağara ve etrafındaki nemli kireçtaşı ortamında yaşadığı gözlemlendi. Bu canlılar, araştırmacıların tırmanarak ulaşabildiği yüksek kaya yüzeylerinde bulunuyordu. Lakin bilim insanları, gelecekte yapılacak araştırmalarla bu cinsin Tayland’ın başka bölgelerinde de yaygın olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Araştırmacılar, mevcut tahlillerinin tıbbın cinsteki yerini muvaffakiyetle doğrulasa da, sonuçların sadece üç yine dayandığını vurguladı. Daha net ve kapsamlı evrimsel geçmişi belirlemek için, gelecekteki çalışmaların daha fazla genetik işaretleyiciyi, hatta kırkayakların tam mitokondriyal genetik profilini yahut eksiksiz genomunu incelemesi gerekebilir.
