Ev kedileri ekseriyetle elektrikli süpürge yahut tırnak makası üzere şeylerle birlikte suyu da azılı bir düşman olarak görürken, tabiatta orta uzunluk bir kedi tipi, ırmakları, sulak alanları ve mangrovları kendine yuva edinmiş durumda. Balıkçı Kedi (Prionailurus viverrinus), ismindeki yarı suda yaşayan bu tıp, ismini uzun uzaklıklar yüzme ve su altında av kovalama konusundaki inanılmaz yeteneğinden alıyor.
Ev kedilerinden biraz daha iri ve tıknaz bir yapıya sahip olan balıkçı kediler, suya ahenk sağlamalarını sağlayan eşsiz özellikler geliştirmiş durumda. Kısa bacaklara ve daha kısa bir kuyruğa sahip olmalarının yanı sıra, ön pençeleri bariz halde yarı perdeli. Bu perdeli yapı, onlara suda daha güçlü bir itiş gücü sağlıyor.
Çift katmanlı tüyleri de suda hayat için kritik ehemmiyete sahip. Alt kürkleri son derece ağır ve kediyi sıcak ve kuru tutmakla misyonlu. Üstteki uzun hami tüy katmanı ise, kediye kendine has benekli desenini ve rengini veriyor.
Balıkçı kedinin alışkanlıkları kadar farklı olan bir öteki özelliği de çıkardığı sesler. Bu sesler kıkırdama, gargara, havlama ve hatta ördek gibisi vaklama olarak tanımlanır. Bu seslerin, avladıkları su kuşu komşularından esinlenilmiş olabileceği düşünülüyor.
Su yüzeyinin altındaki usta avcı
Balıkçı kediler, Güney ve Güneydoğu Asya’ya mahsus bir tıp olup, Sri Lanka, Bangladeş, Hindistan’daki Batı Bengal ve Nepal’deki Himalaya eteklerinin Terai-Duar jenerasyonunda bilinen güçlü popülasyonlara sahip. Bu kedilerin beslenmesinin yaklaşık dörtte üçü balıktan oluşur, lakin kabuklu deniz hayvanları, amfibiler, küçük sürüngenler, kemirgenler ve nadiren buzağılar üzere öteki avlarla da beslendikleri biliniyor. Kaplanlar, aslanlar ve panterler üzere kimi büyük kedilerin orta sıra suya girdiği bilinse de, balıkçı kediler yarı sulak alanların gerçek ustalarıdır. Suda uzun uzaklıklar yüzebilir ve hatta avlarını su yüzeyinin altında takip etmek için dalarak son derece yetenekli yüzücüler olduklarını kanıtlarlar.
2024 yılında yapılan bir araştırma, balıkçı kedilerinin yeteneklerinin suyla hudutlu olmadığını da ortaya çıkardı. Araştırma, bu çeşidin ağaçlara tırmanmada da yetenekli olduğunu ve su kuşlarının yuvalarını yağmalamak, yavrularını yemek için 8 metreye varan ağaçlara tırmandığı ortaya çıktı. Bilim insanları, bu avlanma metoduna bilhassa ağır muson yağmurlarının balık avlamayı tehlikeli yahut imkansız hale getirdiği yağışlı mevsimlerde geçtiklerini düşünüyorlar.
Sulak alanların kaybı ve insan çatışması
Balıkçı kediler, hayatlarının sulak alanlar, bataklıklar ve mangrov habitatlarına sıkı sıkıya bağlı olması nedeniyle, bu alanların kaybından kaynaklanan önemli bir tehdit altında. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği IUCN’nin Kırmızı Listesi, tipi global popülasyonlarının azaldığını belirterek soylarının tükenmesine karşı “savunmasız” kategorisinde sınıflandırıyor.
Habitat kaybının yanı sıra, balıkçı kediler beşerlerle direkt çatışmaya girme eğiliminde. Hem balıkları hem de kuşları ustalıkla avlayabilen yırtıcılar olarak bilindikleri için, sulak alanlardaki hayvanlara bağımlı mahallî topluluklar tarafından sıklıkla tehdit olarak görülüyor, sürülüyor yahut öldürülüyorlar.
Bangladeş’teki Dakka Üniversitesi’nden Muntasir Akash, medya haberlerinin takibinin, ülkede neredeyse iki haftada bir yeni bir insan-balıkçı kedi çatışması yaşandığını gösterdiğini belirtiyor. Akash, bu nedenle, müdafaa eforlarının bu çatışmaları bilimsel olarak değerlendirip tesirli azaltma yollarını bulmaya odaklanması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, sulak alan kuş popülasyonlarının istikrarlı tutulmasının hem kedi çeşidi hem de sulak alanlara bağımlı mahallî halk için yararlı, kazan-kazan bir durum yaratabileceğine inanıyor.
