Bilim dünyası bazen hayal gücünü zorlayan, hatta biraz ürpertici keşiflere sahne oluyor. İsviçre’deki EPFL araştırmacıları, akşam yemeğinden kalan deniz eseri atıklarını alıp onları teknolojiyle birleştirerek “nekrorobotik” alanında sıra dışı bir işe imza attı.

Bu alanın ismi kulağa biraz korkutucu gelse de, aslında temelinde tabiatın milyonlarca yıllık mühendisliğini kullanmak yatıyor. Mühendisler, bu kere metal ve plastik yerine, restoran çöplerinden topladıkları langust, yani küçük ıstakoz kabuklarını gelişmiş robot kesimleri haline getirdi.

Bu organik yapıların tercih edilmesinin çok mantıklı sebepleri var. “Kitin” ismi verilen mineralleşmiş ve karmaşık yapılı bir unsurdan oluşan dış iskeletler, hem inanılmaz derecede güçlü hem de biyolojik olarak çok yavaş parçalanıyor. Tabiatın sunduğu bu tasarım, karmaşık hareketleri yapabilmek için esasen harika bir forma sahip. Araştırma ekibinin lideri Josie Hughes, bu iskeletlerin sert kabuklarla esnek eklem zarlarını birleştirdiğini, bu sayede hem sağlamlık hem de bağımsız hareket kabiliyeti sunduğunu belirtiyor. Bu özellikler ıstakozların su altında süratli ve güçlü hareketler yapmasını sağlıyor ve bu avantajı, artık robotik sistemlere aktarılıyor.

Atıktan yüksek teknolojiye dönüşüm

Araştırmacıların kullandığı bu yol, tıpkı vakitte sürdürülebilirlik açısından ihtilal niteliği taşıyor. Değerli ve bulunması güç mineraller yerine, olağanda çöpe gidecek bir gereç kullanılıyor. Tabi bu iskeletlerin kullanılmadan evvel çok uygun bir paklık sürecinden geçirilmeleri gerekiyor. Mühendisler, temizlenen kabuklara tendon misyonu gören özel elastik modüller takıyor ve sistemi hareket ettiren motorlu bir taban ekliyor. Ortaya çıkan düzenek tıpkı gerçek bir kas üzere kasılıp gevşiyor. Bu da robotik pençenin, her ne kadar meyyit bir canlı kesimi olsa da, şaşırtan derecede canlı ve doğal bir formda hareket etmesini sağlıyor.

Bu sıra dışı teknolojinin neler yapabildiğini göstermek için takım, langust kuyruklarını yaklaşık 500 gram yükündeki objeleri kaldırabilen bir robotik tutucuya dönüştürdü. Sistem o kadar hassas bir halde çalışıyor ki, ince bir kalemden yumuşak bir domatese kadar her şeyi ziyan vermeden kavrayabiliyor. Bir diğer deneyde ise iskeletlerden yüzücü bir robot yapıldı. Su içinde saniyede 11 santimetre süratle ilerleyebilen bu robot, tabiatın dizaynının metal ve plastikten çok daha tesirli ve çok daha kolay olabileceğini kanıtladı.

Aslında bu, “nekrorobotik” alanındaki birinci çalışma değil. Daha evvel de örümcek cesetlerinin robotik tutuculara dönüştürüldüğünü görmüştük. Fakat besin atıklarını bu kadar karmaşık bir geri dönüşüm süreciyle robotik sistemlere entegre etmek, sürdürülebilir tasarım açısından orijinal bir yol açıyor. Bilim insanları, doğal seçilimin milyonlarca yıldır kusursuzlaştırdığı bu “hazır tasarımları