Dijital çağın en büyük çıkmazlarından biri olan bilgi depolama sorunu, mutfaklarımızdaki fırın kapaklarından tanıdığımız sıradan bir cam kesimiyle çözülüyor olabilir. Microsoft’un bir müddettir üzerinde çalıştığı “Project Silica” kapsamında, devasa ölçüdeki bilgi avuç içine sığan cam levhalara yazıldı.
Nature mecmuasında yayımlanan yeni araştırma, dijital dataların ömrünü insanlık tarihini bile geride bırakacak bir mühlete, tam 10 bin yıla taşıyor. Bu gelişme, bugün kullandığımız ve ömrü hayli kısa olan sabit disklerin periyodunu büsbütün kapatabilir.
Daha evvelki denemelerde yalnızca üretimi sıkıntı ve maliyetli olan saf silika camı kullanılıyordu. Lakin araştırmacılar, artık fırın kapaklarından tanıdığımız sağlam “borosilikat” camları da bilgi bankası olarak kullanmanın bir yolunu buldu. Araştırma takımının başındaki Richard Black, bu ilerleme sayesinde maliyet mahzurunun aşıldığını ve teknolojinin ticari olarak uygulanabilir hale geldiğini belirtiyor. Testler sırasında yaklaşık 12 santimetre çapındaki incecik bir cam kesimine tam 4,8 terabayt bilgi sığdırıldı. Bu ölçü, 200 adet yüksek çözünürlüklü 4K sineması tek bir cam levhada asırlarca saklamak demek.
Günümüzde kullanılan SSD yahut sabit diskler genelde 10 yıl üzere kısa bir müddet sonra bozulma belirtileri gösteriyor. Cam tabanlı bu yeni teknoloji ise bilgi kaybı riskini neredeyse büsbütün ortadan kaldırıyor. Yazma suratı saniyede 3,13 megabayt ile standart disklerin şimdi gerisinde kalsa da, bu sistemin asıl maksadı şahsî kullanım değil; devasa dijital kütüphaneleri ve devlet arşivlerini müdafaa altına almak. Microsoft, bu hedefle Norveç’teki “Küresel Müzik Kasası” ile iştirak kurarak dünyanın en değerli müzik kayıtlarını bu cam levhalarda mühürlemeyi planlıyor.
Atomik düzeyde data yazma teknolojisi
Bu inanılmaz kapasiteye ve dayanıklılığa ulaşmak için lazer teknolojisi baştan aşağı yenilendi. Artık her data noktası için farklı darbeler göndermek yerine, tek bir lazer atışını bölerek birebir anda birden fazla noktaya data işleyen bir usul kullanılıyor. Bilgiler, camın yapısındaki atomik faz değişimine kodlandığı için dış etkenlerden etkilenmiyor.
Bilim insanları, yaptıkları hızlandırılmış yaşlandırma testleriyle camın içindeki dataların 10 bin yıl boyunca bozulmadan kalacağını net bir formda öngörüyor. Takım şu an lazer gücünü artırarak yazma suratını daha üstlere çekmek için çalışıyor.
