Güneş, son yılların en hareketli ve fırtınalı periyotlarından birini geride bırakırken, yüzeyinde beklenmedik bir sakinlik dalgası hakim. 22 ile 24 Şubat tarihleri ortasında, yıldızımızın Dünya’ya bakan yüzünde tek bir güneş lekesine bile rastlanmadı.
Bu sakinlik, tam dört yıl ortadan sonra bir birinci olma özelliği taşıyor. Güneş lekeleri aslında yalnızca kolay birer görsel ayrıntı değil; devasa manyetik alanların ağırlaştığı ve etrafına nazaran daha soğuk kalan kritik bölgeler. Bu lekelerin birkaç günlüğüne de olsa büsbütün ortadan kalkması, güneş döngüsünün artık daha dingin bir evreye yanlışsız yol aldığını gösteriyor.
Güneş, yaklaşık her 11 yılda bir tekrarlanan bir faaliyet döngüsünden geçiyor. Bu döngünün doruğu, güneş lekelerinin sayıca en yüksek düzeye ulaştığı “solar maksimum” periyodu olarak isimlendiriliyor. İçinde bulunduğumuz 25. Güneş Döngüsü için bu tepe noktası Ekim 2024’te yaşandı. O tarihten bu yana güneş patlamaları ve taç küre kütle atımları hayli ağır seyretti; lakin son haftalarda bu fırtınalı süreç yerini sessizliğe bıraktı.
Güneş şu an tertemiz bir çehreyle dinleniyor üzere görünse de bu sessizliğin uzun sürmeyeceği kesin. Gerçekten 25 Şubat’taki son müşahedeler, güneşin kenarından yeni bir lekenin yavaşça belirmeye başladığını gösterdi.
Gelecek döngünün ayak sesleri
Güneşin en sakin olduğu “solar minimum” noktasına 2030 yılında ulaşılması bekleniyor. Yani önümüzde birkaç yıl sürecek bir sakinleşme süreci var. Lakin güneşin duruluyor olması, faaliyetlerin büsbütün bıçak üzere kesileceği manasına gelmiyor. Geçmiş deneyimler, en güçlü patlamaların bazen en az düzeye yaklaşırken bile gerçekleşebileceğini ortaya koyuyor. Örneğin, bir evvelki döngünün en şiddetli patlamalarından biri, minimuma yalnızca iki yıl kala, 2017’de yaşandı. Bu yüzden bilim insanları teyakkuzda kalmaya devam ediyor.
Araştırmacılar, mevcut döngü yavaş yavaş sönümlenirken bir sonraki döngünün manyetik ayak izlerini çoktan yakaladı. Birmingham Üniversitesi’nden güneş fizikçisi Dr. Rachel Howe, bir döngünün sonuna yanlışsız yüksek enlemlerde bir sonraki periyoda ilişkin bölgelerin oluşmaya başladığını belirtiyor. Bu yeni bölgeler, manyetik yönelimlerinin zıt olması sayesinde bilim insanlarınca kolay kolay ayırt edilebiliyor.
