Gezegenimizin en büyük etraf problemlerinden biri haline gelen mikroplastik kirliliği konusunda, bilim dünyasından birinci kere düzgün bir haber geldi. Viyana Üniversitesi bünyesinde yürütülen geniş kapsamlı bir araştırma, atmosfere karışan mikroplastik ölçüsünün daha evvelki varsayımlardan çok daha düşük olabileceğini ortaya koyuyor.
Nature mecmuasında yayımlanan çalışmaya nazaran, havada süzülen mikroplastik emisyonları, geçmişte yayımlanan raporlardaki bilgilerin yaklaşık 10 bin kat altında kalıyor. Fakat uzmanlar uyarıyor: Bu durum tehlikenin geçtiği manasına gelmiyor, yalnızca sorunun boyutlarını daha gerçekçi sayılarla görmemizi sağlıyor.
Plastik sisi ve lokal farklılıklar
Mikroplastiklerin atmosferdeki seyahati hala pek çok bilinmezi barındırıyor. Araştırmacılar, bu “plastik sisinin” Mariana Çukuru’nun en derin noktalarından okyanusların en ücra köşelerine kadar yayıldığını belirtiyor. Değişik olan ise kirlilik oranlarının bölgeden bölgeye dramatik biçimde değişmesi. Örneğin, Çin’in büyük metropollerinin yakınlarında günde metrekare başına 50 parçacık ölçülürken, İngiltere’deki birtakım kentsel alanlarda bu sayı 3 bini aşabiliyor. Bu mahallî uçurumlar, global bir kestirim yapmayı zorlaştırsa da yeni çalışma, havada her bir metreküpte karada 0,08, denizlerde ise yalnızca 0,003 parçacık bulunduğunu varsayım ediyor.
Rakamlar evvelki kestirimlere nazaran düşük çıksa da yıllık toplam salınım hala 600 katrilyon parçacık üzere devasa bir boyutta seyrediyor. Araştırmanın başyazarı Dr. Ioanna Evangelou, sadece sayıların değil, parçacıkların boyutu, hali ve içerdikleri kimyasal unsurların de sıhhat üzerinde kritik rol oynadığını vurguluyor. Mikroplastiklerin insan ve hayvan sıhhatine tam olarak nasıl ziyan verdiği hala tam bir netliğe kavuşmadı, lakin yüksek seviyede maruz kalmanın önemli riskler taşıdığına dair ispatlar her geçen gün artıyor.
Çalışmanın ortak muharrirlerinden Dr. Andreas Stohl, mikroplastik emisyonlarının gelecekte artmaya devam edeceğine dikkat çekiyor. Sonuç olarak, bu araştırma kirlilik tablosunu bir ölçü “hafifletmiş” olsa da, hangi düzeydeki mikroplastiğin inançlı olduğu sorusu hala karşılıksız duruyor. Bilim dünyası, bu sinsi kirliliğin atmosferde nasıl bir döngü izlediğini ve sıhhatimizi ne ölçüde tehdit ettiğini anlamak için daha fazla bilgiye muhtaçlık duyulduğunu hatırlatıyor.
